ΚΑΒΑΛΑ : ΜΙΑ ΠΟΛΗ, ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

Η ιστορία της Καβάλας,

ξεκινά από τους Προϊστορικούς χρόνους και εκτείνεται μέχρι σήμερα. Οι αναφορές για αυτήν από την μία χάνονται στις ομηρικές αφηγήσεις και από την άλλη καταγράφονται στα αρχεία της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Από την μία η πόλη έγινε παγκοσμίως γνωστή για την άφιξη των δημοκρατικών στρατευμάτων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ενόψει της ιστορικής μάχης των Φιλίππων και από την άλλη για την άφιξη του Αποστόλου Παύλου, κάνοντας την Νεάπολη (σημερινή Καβάλα) πρώτη ευρωπαϊκή πόλη που δέχτηκε το χριστιανισμό. Είναι διάσημη για τα μεγαλοπρεπή έργα Βυζαντινών και Τούρκων (όπως το Κάστρο και οι Καμάρες) όσο και για το ότι αποτέλεσε γενέτειρα του Μεχμέτ Αλί, αντιβασιλέα της Αιγύπτου. Παράλληλα η νεότερη ιστορία της πόλης παρουσιάζει εξίσου ενδιαφέρον, τόσο για την καπνεργασία και τις πρώτες απεργίες στα Βαλκάνια (1896) όσο και για την πλούσια βιομηχανική δραστηριότητα με κυρίαρχη αυτή του μαύρου χρυσού.
  
Προϊστορικοί χρόνοι

Τα παλαιότερα ευρήματα που βρέθηκαν στο νομό Καβάλας, ήρθαν στο φως τη δεκαετία του '50 στην περιοχή «Τζίνες» της Θάσου (ορεινή περιοχή κοντά στα Λιμενάρι) και αφορούν εργαλεία εξόρυξης ώχρας της Νεότερης Παλαιολιθικής, περίπου 20.300 χρόνων π.Χ. Εκείνη την περίοδο η στάθμη της θάλασσας ήταν πολύ χαμηλότερα από την σημερινή, με αποτέλεσμα η νήσος της Θάσου να συνδέεται μέσω χερσονήσου με την ενδοχώρα. Όμως κατά την Μεσολιθική εποχή που η θερμοκρασία του περιβάλλοντος αυξήθηκε και έλιωσαν οι παγετώνες, τα νερά της θάλασσας πλημμύρισαν την μέχρι πρότινος πεδιάδα. Η μετάβαση στην Νεολιθική εποχή χαρακτηρίστηκε από την μόνιμη εγκατάσταση με την ίδρυση των πρώτων οικισμών, την εξημέρωση των ζώων και την καλλιέργεια της γης. Οι πρώτες οργανωμένες κοινωνίες εμφανίζονται στην Πεδιάδα των Φιλίππων γύρω στα 5.600 π.Χ. Πιο γνωστές θέσεις γενικότερα στον νομό Καβάλας για την περίοδο της Νεολιθικής είναι στη θέση Ντιλικι Τας (=Όρθια Πέτρα στα τούρκικα), που παρουσιάζει κατοίκηση από την Μέση Νεολιθική, η θέση που βρίσκεται κοντά στο χωριό Ακροπόταμος, η θέση που βρίσκεται κοντά στον Παράδεισο και ο προϊστορικός οικισμός των Λιμεναρίων Θάσου. Πολλοί οικισμοί παρουσιάζουν συνεχή κατοίκηση και την εποχή του Χαλκού, με σημαντικότερα ευρήματα, αυτά από το προϊστορικό νεκροταφείο του οικισμού Καστρί Θάσου και της Σκάλας Σωτήρα Θάσου. Η θέση μάλιστα στη Σκάλα Σωτήρα Θάσου αποτελεί τον μοναδικό οικισμό στα Βαλκάνια που ήταν περιτοιχισμένος, η κάτοψη του οποίου σχεδιάστηκε με βότσαλα στο δάπεδο της εκκλησίας του χωριού. Η τελική φάση της Εποχής του Χαλκού σφραγίζεται με τη μυκηναϊκή διείσδυση. Αγγεία μυκηναϊκά ή τοπικές μιμήσεις τους, χάλκινα μαχαίρια μυκηναϊκού τύπου καθώς και άλλα αντικείμενα είναι μάρτυρες των εμπορικών επαφών της νότιας Θάσου με Νοτιοελλαδίτες θαλασσοπόρους. Αν και μη χρονολογημένες, πιο γνωστές είναι οι θαυμάσιες βραχογραφίες κοντά στο σημερινό χωριό Φίλιπποι. Η σημερινή πόλη της Καβάλας χτίστηκε επάνω σε δύο προϊστορικές θέσεις, την Αντισσάρα, τη σημερινή Καλαμίτσα, καθώς και του οικισμού της εποχής του Σιδήρου που εντοπίστηκε ανατολικά της πόλης, στην περιοχή Περιγιαλίου. Λόγω της ανεξέλεγκτης οικοδόμησης κυρίως στα μέσα του 20ου αιώνα, διασώζεται μόνο είναι ένα τμήμα του τείχους της Αντισσάρας, ανάμεσα στις πολυκατοικίες της σύγχρονης πόλης. Αρκετά ευρήματα της προϊστορικής περιόδου υπάρχουν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας (κυρίως της θέση του Ντικιλί Τας) καθώς και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θάσου στο Λιμένα.

Αρχαίοι χρόνοι

 

Αργυρή δραχμή Νεαπόλεως που κυκλοφόρησε από το 411-350 π.Χ. Έμπροσθεν κεφαλή Γοργόνας. Όπισθεν κεφαλή Αφροδίτης με στεφάνι και με ελληνικά γράμματα Ν-Ε-Π-Ο

Μετά από μακροχρόνιους πολέμους (που σύμφωνα με την ιστορία έλαβε μέρος και ο ποιητής Αρχίλοχος) με τα θρακικά φύλα που διέμεναν στη περιοχή, οι Θάσιοι για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα τις θρακικές επιδρομές, γύρω στα μέσα του 7ου αιώνα π.Χ., ιδρύουν την Νεάπολη. Εκτός της στρατηγική της θέση, στο δρόμο που συνέδεε την Ανατολή με την Δύση, καθώς και το φυσικό της λιμένα, η Νεάπολη βρισκόταν ανάμεσα στην εύφορη και πλούσια σε μεταλλεύματα Θάσο, κοντά στο χρυσοφόρο Παγγαίο όρος και ακριβώς δίπλα στις εύφορες πεδιάδες των Φιλίππων και του Νέστου.

Υπήρξε μέλος της Α’ Αθηναϊκής Συμμαχίας και της Β’ Αθηναϊκής Συμμαχίας η οποία και μνημονεύεται στους φορολογικούς καταλόγους. Τα τιμητικά ψηφίσματα του αθηναϊκού δήμου, εγκωμιάζουν την Νεάπολη, για την συμπαράστασή της στην Αθήνα, κατά την ταραχώδη περίοδο του Πελοποννησιακού πολέμου. Πρωταρχική λατρεία στην πόλη αυτήν την περίοδο ήταν η πολιούχος Θεά της Παρθένου. Η αυτονομία της Νεάπολης φαίνεται και από τα αργυρά νομίσματα (στατήρες), που αρχίζουν να χρησιμοποιούνται λίγο πριν το 500 π.Χ. με την απεικόνιση της γοργούς πάντα στην μια τους όψη (που είχε ως σημασία, να διώχνει την κακοτυχία). Η Νεάπολη έμεινε σύμμαχος της Αθήνας μέχρι το 340 π.Χ., όταν την κατέλαβε ο Φίλιππος ο Β' προσαρτώντας την στο Μακεδονικό βασίλειο. Η θέση της Νεάπολης σήμερα τοποθετείται στη χερσόνησο της Παναγίας χωρίς να γίνει σαφές το ακριβές της σημείο (τεκμηριώθηκε μονάχα η θέση του ιερού της παρθένου). Τα ευρήματα της Νεαπόλεως εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας.

Ρωμαϊκοί χρόνοι

Η Νεάπολη, μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση, φαίνεται πως παρακμάζει. Λόγω όμως της εξαιρετικά στρατηγικής της θέσης, αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο τελευταίο τρίτο του 2ου π.Χ. αιώνα, με την κατασκευή της Εγνατίας οδού, η οποία περνούσε από αυτήν, όπως δείχνει το τμήμα λιθόστρωτου δρόμου που σώζεται στην κορυφή του Συμβόλου, καθώς και η ανεύρεση ενός ρωμαϊκού μιλιαρίου, όπου αναγράφεται : «…viam a Dyrrachio usque Neapolim per provinciam Macedoniam…curavit». Σύμφωνα μάλιστα με τα ρωμαϊκά Οδοιπορικά, υπήρχε σε αυτήν ρωμαϊκός σταθμός αλλαγής ίππων ( Tab. Peuting., VII,2-3: “Philippis XX-Fons co- Neapolis XLIIII- Acontisma…” . Itin. Anton., 320 : “Philippi m.p. XXX-Neapoli m.p. XII…”). Μετά την ίδρυση της ρωμαϊκής αποικίας των Φιλίππων, η Νεάπολη χρησίμευσε ως επίνειο της αποικίας, δεδομένου ότι από το λιμάνι της περνούσε ο σπουδαίος θαλάσσιος δρόμος Αλεξάνδρειας (Τρωάδας) – Θεσσαλονίκης. Για το λόγο αυτό ο Απόστολος Παύλος το 50 μ.Χ. από τη Σαμοθράκη πλέει προς τον λιμένα της Νεάπολης και από εκεί κατευθύνθηκε προς τους Φιλίππους. Εκεί ιδρύεται η πρώτη χριστιανική εκκλησία επί ευρωπαϊκού εδάφους.



Το λιμάνι της Καβάλας με θέα στην Παναγία, όπως ονομάζεται η παλιά πόλη.Την Καβάλα θα την αγαπήσεις όταν γνωρίσεις τους ανθρώπους της. Οταν ψάξεις τον δρόμο σου στον δαίδαλο των συνοικιών της Παναγίας, όταν ανέβεις στο κάστρο, όταν μπεις στο Ιμαρέτ και χαζέψεις το ηλιοβασίλεμα έχοντας σε πρώτο πλάνο τους μολύβδινους τρούλους του. Οταν φας ψαράκι στο «Ναυπηγείο» με θέα το παλιό καρνάγιο και τη χλομή χειμωνιάτικη θάλασσα.Οταν περάσεις κάτω από τις Καμάρες. Οταν σταθείς μπροστά στις γιγάντιες καπναποθήκες με τα σπασμένα τζάμια - κτίρια που εκπνέουν μαζί με την υγρασία και τους ψιθύρους χιλιάδων ανθρώπινων ιστοριών: αναμνήσεις μιας ακμαίας μεγαλοαστικής και αστικής τάξης με την κουλτούρα και την πολυτελή ζωή της, ταπεινές ζωές φτωχών προσφύγων και καπνεργατών, οι μορφές των οποίων ζουν για πάντα στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες του Μουσείου Καπνού.Δεκάδες φυλές και εθνότητες συνυπήρξαν σ' αυτή την πόλη με τα διαφορετικά ονόματα - Νεάπολη, Χριστούπολη, Καβάλα.Στην αλλοτινή «Μέκκα του καπνού», με το λιμάνι της που ήταν ανέκαθεν η ανάσα της, ο ανοιχτός ορίζοντας, μια διαρκής μεταφορά πληροφοριών για άλλους τρόπους ζωής, για ξενόφερτες συνήθειες, εμπορεύματα και ζωές.


                                      Η πόλη της Καβάλας όπως φαίνεται από το κάστρο.

                                   Η παραλία με τους φοίνικεςκαι το λιμάνι της  Καβάλας

Τα τείχη της θάλασσας, κάτω από τον φάρο
 


Το όνομα Καβάλα εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο τέλος του 14ου αιώνα και επικράτησε στο δεύτερο μισό του 15ου. Στην ακρόπολη της χερσονήσου ήταν έως το 1880 το διοικητικό κέντρο της περιοχής, ενώ το 1864 η πόλη άρχισε να επεκτείνεται και εκτός των τειχών της. Τον 19ο αιώνα στην Παναγία υπήρχαν τρεις μουσουλμανικές συνοικίες: του Χουσεΐν Μπέη, του Χαλίλ μπέη και του Καδή Αχμέτ εφέντη.Στις αρχές του 20ού αιώνα ο χεβίδης της Αιγύπτου Αμπάς Χιλμί αγόρασε το φρούριο από τους Τούρκους και στο τέλος της δεκαετίας του 1960 το κάστρο περιήλθε στην κυριότητα του Δήμου Καβάλας.

Περιδιαβαίνοντας στην Παλιά πόλη



Περπατώντας πάνω στα τείχη απολαμβάνεις μοναδική θέα.

Στην παλιά πόλη, που ονομάζεται Παναγία, τα σημαντικότερα αξιοθέατα είναι το κάστρο και η ακρόπολη, το Ιμαρέτ και ο παλιός φάρος στο τέλος της οδού Θεοδώρου Πουλίδου, κάτω από τον οποίο υπάρχουν τα βράχια της Παναγίας. Τα παιδιά του 7ου Δημοτικού σχολείου που βρίσκεται στην άκρη της χερσονήσου έχουν το προνόμιο να απολαμβάνουν το διάλειμμά τους σε ένα από τα ωραιότερα προαύλια της Ελλάδας, κομμάτι της οποίας αποτελούν το παλιό τείχος και ο φάρος.
Κομβικό σημείο στην παλιά πόλη είναι η πλατεία του Μοχάμεντ Αλι, που δημιουργήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα με το γκρέμισμα των σπιτιών όπου κατοικούσαν οι χριστιανοί κατά την τουρκοκρατία. Στο κέντρο υψώνεται το άγαλμά του, ανάμεσα στο κονάκι του και στην εκκλησία της Παναγίας. Η τελευταία κτίστηκε μετά το 1965 πάνω στην παλιότερη μεταβυζαντινή τρίκλιτη βασιλική, που έδωσε το όνομά της στην περιοχή. Το ορειχάλκινο άγαλμα του έφιππου Μοχάμεντ Αλι, φιλοτεχνημένο από τον Στενημαχίτη γλύπτη Κωνσταντίνο Δημητριάδη, έγινε κατά τη μεταφορά του αιτία να ανοίξει η σημερινή οδός Θ. Πουλίδου (άλλοτε Ζαλόγγου).





Αρχιτεκτονική

Περίπου τα μισά από τα παλιά σπίτια της Παναγίας κατεδαφίστηκαν ή κατέρρευσαν από την εγκατάλειψη μετά τον πόλεμο, για να κτιστούν στη θέση τους νέα. Η πολιτεία δεν έδειξε ούτε δείχνει σχεδόν καμία μέριμνα για όσα διατηρήθηκαν. Τα περισσότερα από τα σπίτια μπορούν να ενταχθούν σε μια κύρια ομάδα, με τα χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής που κυριαρχούσε στα Βαλκάνια και σ' όλη την επικράτεια της οθωμανικής αυτοκρατορίας, μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα.

Είναι κτισμένα από οικοδομικές συντεχνίες μαστόρων από τη Δυτική Μακεδονία, Ηπειρωτών και Αλβανών. Σε μια δεύτερη κατηγορία ανήκουν ορισμένα αρχοντικά παραδοσιακής αρχιτεκτονικής με νεοκλασικά και μπαρόκ στοιχεία, κατοικίες της οθωμανικής αριστοκρατίας της επαρχίας. Στα σπίτια της τρίτης ομάδας, κτισμένα μετά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, είναι εμφανής ο αστικός χαρακτήρας. Μια τέταρτη ομάδα σπιτιών συνδυάζει τον οθωμανικό νεοκλασικισμό και το μπαρόκ. Μια πέμπτη ομάδα αποτελούν λίγα σπίτια κτισμένα μετά το 1900, με εκλεκτικιστικά χαρακτηριστικά και ελάχιστα με νεοκλασικά στοιχεία.

Το κάστρο και η ακρόπολη


Το καρνάγιο είναι μέρος της πόλης. Εδώ λειτουργεί και ένα πολύ ατμοσφαιρικό ουζερί που το αγαπούν πολύ οι Καβαλιώτες.

 Η ακρόπολη που βλέπετε σήμερα κατασκευάστηκε από τους Οθωμανούς πάνω στα ερείπια βυζαντινού κάστρου σε δύο φάσεις: το 1425 και το 1530, όταν έγινε και ο εξωτερικός περίβολος με την προσθήκη του οποίου το κάστρο επεκτάθηκε και αύξησε την αμυντική του ισχύ. Το πιο σημαντικό τμήμα της ακρόπολης ήταν ο εσωτερικός περίβολος μέσα στον οποίο υπήρχαν η δεξαμενή νερού -πάνω από την οποία κτίστηκε μικρό τζαμί- η αποθήκη πυρομαχικών και τροφίμων, ο κεντρικός κυλινδρικός πύργος και τα καταλύματα της φρουράς.

Ο εξωτερικός περίβολος, κτισμένος το διάστημα 1530-1536, ένωνε την ακρόπολη με τα περιμετρικά τείχη της χερσονήσου και οχύρωνε την πιο χαμηλή πλευρά του λόφου προς την πλευρά του λιμανιού. Σ' αυτόν υπάρχουν οι δύο πύλες εισόδου στην ακρόπολη.
Το κάστρο κτίστηκε σε εποχή που δεν χρησιμοποιούσαν πυρίτιδα και προοριζόταν να αντισταθεί σε επιθέσεις με τόξα, βέλη, ξίφη. Ετσι, στα κατοπινά χρόνια δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις νέες τεχνικές του πολέμου και είχε μικρή αμυντική ισχύ.Γι' αυτούς τους λόγους και επειδή δεν υπήρχε μεγάλος κίνδυνος εξωτερικών επιθέσεων, από το 1700 και μετά έπαψε να αποτελεί αμυντικό κέντρο της περιοχής, έγινε όμως τόπος εξορίας και φυλάκισης υπηκόων του σουλτάνου.



Τα τεράστια κτίρια των καπναπο­θηκών της Καβάλας δεν έχουν συντηρηθεί, με αποτέλεσμα να καταρρέουν.Στην ακρόπολη μέχρι το 1880 βρισκόταν το διοικητικό κέντρο της Καβάλας και της γύρω περιοχής και ήταν εγκατεστημένες οι τουρκικές Αρχές και οι αξιωματούχοι.Εξακολούθησε να αποτελεί κέντρο της μία έως δύο δεκαετίες μετά την επέκταση της πόλης εκτός των τειχών, το 1864.

Ιμαρέτ: Ενα μνημείο μοναδικό

Οσοι μείνουν εκεί ή καταφέρουν να περιηγηθούν στο Ιμαρέτ (το οποίο σήμερα αποτελεί πολυτελή χώρο φιλοξενίας, άρα δεν είναι ανοιχτό στο κοινό, όπως άλλα μνημεία), μένουν άφωνοι από τη μοναδική του ατμόσφαιρα και γοητεία. Το οικοδόμημα ίδρυσε ο Μεχμέτ Αλή πασάς (ή Μοχάμεt Αλι) το 1817 στη γενέθλια πόλη του.


 Επιβιώνει αναστηλωμένο υποδειγματικά από την οικογένεια των καπνεμπόρων Μισιριάν - και ειδικότερα την Αννα Μισιριάν η οποία το 2001, μετά από μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις, επινοικίασε το μνημείο από την αιγυπτιακή κυβέρνηση στην οποία ανήκει (βλ. και Διαμονή).
Το συγκρότημα των κτιρίων ήταν ένα kulliye (αρχιτεκτονικό συγκρότημα για την ισλαμική εκπαίδευση) κτισμένο πάνω σε παλαιότερο ιμαρέτ του Ιμπραήμ Πασά, βεζύρη και κουνιάδου του σουλτάνου Σουλεϊμάν. Παρείχε κοινωνικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες και το αποτελούσαν δύο μεντρεσέδες (εκπαιδευτικά ιδρύματα - ιεροδιδασκαλεία), δύο μεστζίτ (χώρος προσευχής που τον χρησιμοποιούσαν και ως αίθουσα διδασκαλίας), ιμαρέτ (κουζίνα για σούπα), μεκτέμπ (σχολείο πρώτης βαθμίδας), γραφεία διεύθυνσης όπου κάποιες φορές έμεναν και οι καθηγητές.
Οι αρχικοί φιλανθρωπικοί και μορφωτικοί στόχοι του ιδρύματος ατόνησαν με τον καιρό και από το 1858 άρχισαν να το θεωρούν έως και επιβλαβές για την πόλη - πολλοί μάλιστα το αποκαλούσαν τεμπελχανείο και ζητούσαν την κατάργησή του και την ίδρυση σχολείων στη Θάσο. Παρ' όλα αυτά συνέχισε μέχρι το 1902 να λειτουργεί ως Ιεροδιδασκαλείο και μέχρι το 1923 ως φιλανθρωπικό ίδρυμα, που έδινε δωρεάν συσσίτια στους φτωχούς. Για διάφορους λόγους παρέμεινε αιγυπτιακή ιδιοκτησία.
Με την ανταλλαγή των πληθυσμών και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '70 στα κτίρια του Ιμαρέτ κατοίκησαν οικογένειες προσφύγων ή άποροι και κάποιοι χώροι χρησιμοποιήθηκαν ως αποθήκες για τα μαγαζιά που υπήρχαν γύρω - μια χρήση που συνεχίστηκε για καιρό.Στη διάρκεια της δικτατορίας, το 1967, έγινε διοικητική αποβολή τους και τα κτίρια ερήμωσαν: το Ιμαρέτ πέρασε σε περίοδο παρακμής. Στο πρόσφατο παρελθόν ένα τμήμα του έγινε καφετέρια και ταβέρνα (!), ενώ η τρίγωνη αυλή εξακολούθησε να έχει χρήση αποθήκης.

Αρχιτεκτονική του Ιμαρέτ

Η αναστήλωση του μνημείου, που έχει κηρυχθεί διατηρητέο, κράτησε 22 μήνες. Το συγκρότημα του Ιμαρέτ χαρακτηρίζεται από τη λιτή του διακόσμηση και τα γεωμετρικά σχήματα. Εχει έντονα χαρακτηριστικά της τουρκο-μπαρόκ περιόδου, πολλές καμπύλες επιφάνειες, τους χαρακτηριστικούς μολύβδινους τρούλους και καμινάδες σε διάφορα ύψη - καθώς όλα τα κελιά του είχαν τζάκι. Υπέροχες είναι οι τρεις εσωτερικές του αυλές και κυρίως η μεγάλη τετράγωνη με την κινστέρνα που σήμερα αποκαλείται «κήπος του νερού».



Η δυτική του πλευρά, πάνω από τα απότομα βράχια, είναι ορατή κυρίως από το λιμάνι, από την αφετηρία των λεωφορείων: εκεί υπάρχουν κομμάτια του τείχους της παλιάς πόλης «ενσωματωμένα» στο Ιμαρέτ. 

Οι Μισιριάν έχουν δημιουργήσει και μια ΜΚΟ, το «Ινστιτούτο Μοχάμεντ Αλι», που ήδη διοργανώνει στο «κονάκι» του εκδηλώσεις και εκθέσεις με σκοπό την αλληλοκατανόηση πολιτισμών και την προβολή της Ελλάδας στη Μ. Ανατολή και της Αιγύπτου στην Ευρώπη.


 Η ΠΟΛΗ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ

Μετά το 1850 με την ανάπτυξη και του εμπορίου καπνού, η Καβάλα επεκτάθηκε εκτός των τειχών της χερσονήσου, στην περιοχή του Αϊ-Γιάννη, όπου κτίστηκαν τα μέγαρα των Ελλήνων και ξένων εμπόρων, και κοντά στο λιμάνι. Η Παναγία άρχισε να εγκαταλείπεται από τους κατοίκους της μαζικά μέσα στη δεκαετία του 1970, καθώς το διαμέρισμα σε πολυκατοικία έγινε συνώνυμο της βελτίωσης της ποιότητας ζωής - κι έτσι το καινούργιο τμήμα της πόλης γέμισε ακαλαίσθητα μεγάλα κτίρια και το μπετόν κυριάρχησε.
Στα παγκάκια της πλατείας Ελευθερίας -άλλοτε πλατείας Φουάτ- οι ηλικιωμένοι κάνουν ολοήμερη... κατάληψη: αυτοί ίσως θυμούνται πως η πλατεία, που σήμερα γεμίζει καθημερινά από κόσμο και περιβάλλεται από καταστήματα, φτιάχτηκε το 1928 αφού κατεδαφίστηκε το μεγάλο καραβανσεράι και τα μικρότερα χάνια κοντά του. Πλήθος κόσμου περπατάει στην Κωστή Παλαμά, αλλά και στην εμπορική οδό Ομονοίας. Βουίζει και στον πεζόδρομο της Μεγάλου Αλεξάνδρου, με τα πολυάριθμα μαγαζιά, τα καφέ-μπαρ και τη μεγάλη καπναποθήκη που μετατράπηκε σε εμπορικό κέντρο.Συνεχίζοντας φτάνει κανείς στην πλατεία του Καπνεργάτη, όπου δεσπόζει η Δημοτική Καπναποθήκη κτισμένη γύρω στο 1900 από Βενετούς αρχιτέκτονες. Συνδυάζει οθωμανικό νεοκλασικισμό και μπαρόκ, με πλήθος γλυπτών στοιχείων και ανάγλυφων από σοβά, στέμματα, ρόδακες, κ.ά.

Kοντά στην πλατεία Ελευθερίας υπάρχει η παλιά γειτονιά του Αγίου Νικολάου με μικρομάγαζα. Εκεί θα δείτε και την εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που ήταν παλιό τζαμί. Εξωτερικά υπάρχει ψηφιδωτή παράσταση. Πίσω της είναι ένα μνημείο και υπολείμματα από βάση κίονα: σύμφωνα με την παράδοση επάνω του υπάρχει αποτύπωμα από το πρώτο πάτημα του Παύλου στη Μακεδονία.

Η υπέροχη σχέση του εθναπόστολου Παύλου με την Ευρώπη και τους λαούς της, ξεκινάει με το θεόπεμπτο όραμα «διαβάς εις Μακεδονίαν βοήθησον ημίν» (Πρ. 16, 9). Καλείται στην Μακεδονία για να διδάξει  το λόγο του Χριστού στους Ευρωπαίους.

Τα πρώτα ευρωπαϊκά χώματα που πατάει ο Απόστολος Παύλος το 49 μ.Χ., είναι στην πόλη της αρχαίας Νεάπολης, όπως ήταν τότε γνωστή η Καβάλα, ήδη σημαντικό λιμάνι και εμπορικό κέντρο. Μάλιστα στη συνέχεια, η Καβάλα καθόλου τυχαία, αποκαλείται για 600 χρόνια Χριστούπολις, πριν πάρει το σημερινό της όνομα.

Στο σημείο όπου αποβιβάστηκε, υπάρχει σήμερα ο ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου, στον περίβολο του οποίου οι σύγχρονοι κάτοικοι της Καβάλας έκτισαν λαμπρό μνημείο, έργο του ζωγράφου Βλασίου Τσοτσώνη και του ψηφιδογράφου Pino Pastorutti για να τιμήσουν το γεγονός.

Στη συνέχεια, ο Απόστολος περπάτησε πάνω στην αρχαία Εγνατία Οδό που διασώζεται μέχρι και σήμερα και διέσχισε τα 12 χιλιόμετρα μέχρι την πόλη των Φιλίππων, «ήτις εστίν πρώτης Μακεδονίας πόλις κολωνία» (Πρ. 16, 12), όπου ίδρυσε  την πρώτη Εκκλησία της Ευρώπης και βάφτισε την πρώτη ευρωπαία χριστιανή, την ευσεβή Λυδία. Τον συνόδευαν ο ευαγγελιστής Λουκάς, ο απόστολος Τιμόθεος και ο άγιος Σίλας, προς τιμή  του οποίου λειτουργεί σήμερα στην Καβάλα η ομώνυμη Ιερά

 ΟΙ ΚΑΜΑΡΕΣ

 Είναι το πιο αναγνωρίσιμο σημείο της Καβάλας κηρυγμένο ως διατηρητέο μνημείο. Αποτελεί τμήμα ενός μεγάλου συστήματος ύδρευσης του βράχου της Παναγίας, όπου ήταν περιορισμένη για πολλούς αιώνες η πόλη. Είχε μήκος 6.400 μέτρων και ανοιχτή ροή - κάτι που δείχνει ότι λειτουργία του δεν βασιζόταν σε αρχές συγκοινωνούντων δοχείων, αλλά στις πολύ καλά μελετημένες κλίσεις. Τη σημερινή μορφή πήρε την εποχή του Σουλτάνου Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς (1520-1530), που είχε φιλόδοξα σχέδια για την ανοικοδόμηση της πόλης. Δεν είναι συνηθισμένη οθωμανική κατασκευή.

 
                             Προσφυγικά σπίτια «ενσωματωμένα» στις Καμάρες.

Από μελέτες της τοιχοποιίας των κατώτερων τμημάτων οι ειδικοί θεωρούν ότι είναι παλαιότερο. Ενδεχομένως πρόκειται για το ρωμαϊκό υδραγωγείο της αρχαίας Νεάπολης, που εξακολούθησε να χρησιμοποιείται συντηρούμενο από τους βυζαντινούς. Από τους Οθωμανούς δεν ανοικοδομήθηκε, αλλά αναστηλώθηκε. Οι Καμάρες, μήκους 270 μ. και μέγιστου ύψους 26 μ., κτισμένες με ντόπιους γρανιτόλιθους και πλίνθους, πατούν σε 18 «ποδαρικά», που γεφυρώνονται από ισάριθμα τόξα.
Επάνω στις Καμάρες θα δείτε σήμερα «κολλημένα» κάποια προσφυγικά σπιτάκια, τα οποία μάλιστα έχουν αναστηλωθεί και βαφτεί. Κοντά τους υπάρχει μεντρεσές και απέναντι μερικά από τα παλιά μαγαζάκια του 20ού αιώνα με χαρακτηριστικές ξυλοκατασκευές. Το υδραγωγείο ήταν σε χρήση μέχρι τον 20ό αιώνα.


 ΟΙ ΚΑΠΝΑΠΟΘΗΚΕΣ

Καθώς βρισκόταν κοντά σε περιοχές όπου καλλιεργούσαν την ποικιλία καπνού μπασμάς και χάρη στο λιμάνι της, η Καβάλα συγκέντρωσε στα μέσα του 19ου αι. την εμπορική εκμετάλλευση των καπνών της Βαλκανικής. Η ανάπτυξη του καπνεμπορίου έφερε στην πόλη εμπορικούς οίκους της Ευρώπης και προξενεία ευρωπαϊκών χωρών. Η μεγάλη οικονομική ανάπτυξη προκάλεσε σημαντικές αλλαγές στην κοινωνία της Καβάλας και οδήγησε στη δημιουργία μιας λαμπερής αστικής τάξης που έκανε συναλλαγές με την Ευρώπη.
Η συσσώρευση εργατών από την ύπαιθρο και αργότερα Μικρασιατών προσφύγων διαμόρφωσε παράλληλα ένα σημαντικό συνδικαλιστικό κίνημα που είχε επίδραση σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Η οικονομική ζωή της Καβάλας, όσον αφορά στο καπνεμπόριο, πέρασε σε περίοδο ύφεσης μετά το 1950, με τη μαζική εισαγωγή της ποικιλίας καπνού «βιρτζίνια», που συνδέεται με την είσοδο των πολυεθνικών κεφαλαίων.

ΟΙ ΚΑΠΝΑΠΟΘΗΚΕΣ είναι διάσπαρτες σε όλο το κέντρο της πόλης, από τον Αϊ-Γιάννη μέχρι το καρνάγιο και από τη Βενιζέλου μέχρι την Πτολεμαίου.

Ωστόσο αρκεί να ανηφορίσετε τη Δαγκλή ή από την καπναποθήκη του Δήμου και το παλιό Ωδείο μέσα από τα στενά μέχρι την πλατεία πίσω από το Εργατικό Κέντρο, για να ανιχνεύσετε την εικόνα της πόλης στα χρόνια της ακμής της.Μέχρι το 1900 οι περισσότερες καπναποθήκες συγκεντρώθηκαν στην παραλιακή περιοχή του Αϊ-Γιάννη και του κέντρου (στο ύψος της σημερινής οδού Βενιζέλου), ώστε να γίνεται εύκολα η μεταφορά και φόρτωση των καπνών στα καράβια. Ετσι δημιουργήθηκε ένα εντυπωσιακό μέτωπο προς τη θάλασσα, ενώ αργότερα καπναποθήκες κτίστηκαν και σε άλλες συνοικίες.Την εποχή της ακμής της εμπορίας του καπνού, μετά το 1918, στην Καβάλα δραστηριοποιούνταν περίπου 50 καπνεμπορικές εταιρείες και στις 160 καπναποθήκες δούλευε το μισό καπνεργατικό δυναμικό της χώρας, περίπου 14.000 εργάτες.
Η ανεργία άρχισε να πλήττει τον κλάδο μετά το 1929, με την παγκόσμια οικονομική κρίση, και μεγάλωσε μέχρι το 1936 όταν, στις διεκδικήσεις των καπνεργατών, οι καπνέμποροι και η κυβέρνηση απάντησαν με την εφαρμογή της τόγκας: την απλή και γρήγορη ποιοτική διαλογή, δεματοποίηση και εξαγωγή των φύλλων του καπνού, χωρίς αράδιασμα κατά μέγεθος. Στη δουλειά αυτή απασχολούνταν πλέον μόνο γυναίκες που πληρώνονταν λιγότερο από τους άντρες, οι οποίοι έμεναν χωρίς δουλειά...
Η άρση από τη Βουλή, τον Μάρτιο του 1953, της κατοχύρωσης του επαγγέλματος του καπνεργάτη και η έξοδος από αυτό των ανδρών, οδήγησε σε μεγάλη παρακμή το μεγαλύτερο κέντρο επεξεργασίας καπνού των Βαλκανίων.

Ο Συνδικα­λισμός
Αναπτύχθηκε νωρίς στην Καβάλα - η πρώτη απεργία μάλιστα χρονολογείται το 1876, ενώ η πρώτη συλλογική σύμβαση εργασίας των καπνεργατών υπογράφηκε το 1914. Οι πρόσφυγες αύξησαν το εργατικό δυναμικό και ενίσχυσαν το συνδικαλιστικό κίνημα. Μεγά­λες απεργίες και συγκρούσεις έγιναν στο λιμάνι της Καβάλας το 1909 και το 1914. Την περίοδο 1927-1928 έγιναν μαζικές απεργίες με νεκρούς και τραυματίες.

Η μορφή τους
Οι καπναποθήκες είχαν ορθογωνική κάτοψη και η μορφή τους καθορίστηκε από την ανάγκη για φως στους χώρους της επεξεργασίας του καπνού και σκιάς στους χώρους αποθήκευσης. Ετσι, στο ισόγειο και τα κάτω πατώματα αποθηκεύονταν τα ακατέργαστα καπνά, κρεμασμένα σε «κρεββαταριές» για αερισμό. Στα πάνω πατώματα, στα «σαλόνια» της επεξεργασίας, γινόταν η διαλογή. Η είσοδος του ισογείου ήταν σχετικά μικρή γιατί η μεταφορά γινόταν με τα χέρια και έτσι διευκολυνόταν ο έλεγχος των καπνεργατών για τυχόν κλεμμένο καπνό. Το υπόγειο, με ή χωρίς φεγγίτες, ήταν στρωμένο με πέτρα και ένα πηγάδι εξασφάλιζε υγρασία με τη μεταφορά νερού στους ορόφους.


Το ιερό της Παρθένου 

Η θέση της Νεάπολης σήμερα τοποθετείται στη χερσόνησο της Παναγίας χωρίς να γίνει σαφές το ακριβές της σημείο (τεκμηριώθηκε μονάχα η θέση του ιερού της παρθένου). Τα ευρήματα της Νεαπόλεως εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας.

 
Ιωνικό κιονόκρανο από τον υστεροαρχαϊκό ναό της Παρθένου της αρχαίας Νεάπολης, σημερινής Καβάλας, Ελλάδα, τέλη 6ου αιώνα π.Χ.

Στην περιοχή του Ιμαρέτ, στην Παναγία, έχουν βρεθεί τμήματα του περιβόλου και των ανδήρων του ιερού της Παρθένου, τοίχοι κτιρίων από μάρμαρο, αγγεία, ειδώλια, αναθήματα και μικρογραφία ναού-αναθήματος (εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης). Η λατρεία της Παρθένου συνδέεται με τα πρώτα χρόνια της ιστορίας της Νεάπολης.


ΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ

Θεωρείται από τα πιο σημαντικά στη χώρα μας. Εχει ευρήματα προϊστορικά, ανασκαφών της Νεάπολης και της Αμφίπολης. Ιδρύθηκε στη δεκαετία του 1960 από τους καθηγητές του ΑΠΘ Δ. Φατούρο και Γ. Τριανταφυλλίδη. (Ερ. Σταυρού 17, τηλ. 2510 222335, ανοιχτό καθημερινά 08:30-15:30 εκτός Δευτέρας).


ΚΑΠΝΟΥ 

 Οργανώθηκε με πολύ μεράκι και γνώση από τον κ. Γιάννη Βυζίκα. Εκείνος έχει συντονίσει τη συγκέντρωση μοναδικής ποιότητας και ποσότητας υλικού σχετικού με την πρόσφατη ιστορία του καπνού, των καπνεργατών και του κινήματός τους στην Καβάλα. Υπάρχουν επτά θεματικές ενότητες -Καλλιέρ­γεια, Επεξεργα­σία, Επεξεργα­σία Τόγκας, Εκθε­σια­κά δείγματα, Καπνέ­μποροι - Καπνεμπόριο, Καπνεργάτες - Συνδικαλισμός και Τσιγαρο­βιομηχανία- και το αρχείο είναι τεράστιο (Κ. Παλαιολόγου 4, τηλ. 2510 223344, www.tobacco­museum.gr).


 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ

Μέγαρο Τόκου 1879

Kατοικία του καπνοκόπτη Δημ. Τόκου, όπου στεγάστηκε το προξενείο της Ιταλίας μεταξύ 1879-80. Eχει τα μορφολογικά πρότυπα του οθωμανικού νεοκλασικισμού και μπαρόκ, αλλά διατηρεί και στοιχεία της τοπικής παράδοσης.

Δημαρχείο 1890

 

Κατοικία του Ούγγρου καπνέμπορα Pierre Herzog. Μέχρι το 1921 φιλοξένησε λαμπρές κοσμικές εκδηλώσεις και το 1937 αγοράστηκε από τον Δήμο Καβάλας για να στεγάσει το Δημαρχείο.


Μέγαρο Wix 1898-1900

Το μέγαρο Wix (οδός Κύπρου 8 ) χτίστηκε γύρω στο 1906 από το Γερμανό Bαρόνο Αδόλφο Δε Ζολνάι Βηξ (Adolf Wix) ως μικρογραφία πύργου στην Ουγγαρία που το χρησιμοποίησε για επιχειρηματική του έδρα και κατοικία. Το κτίριο παρουσιάζει αρχιτεκτονικές ομοιότητες με το κτίριο του σημερινού Δημαρχείου, με έντονα επίσης τα γοτθικά χαρακτηριστικά. Γοτθικά χαρακτηριστικά είναι η αιχμηρή πρόσοψη (pointed arch), η διακοσμητική κονσόλα στη βάση (corbel), η δακρυρροή πάνω από τα παράθυρα (dripstone) και το προεκτεινόμενο παράθυρο (oriel window). To 1925 αγοράστηκε από αμερικανική καπνεμπορική εταιρία. Αργότερα περιήλθε την εταιρεία «Glen Tobacco Company» και στη συνέχεια στους κληρονόμους του καπνέμπορου Νίκου Πετρίδη. Σήμερα μετά από διάφορες αλλαγές στην κυριότητά του, ανήκει στο Δήμο Καβάλας και στεγάζει κάποιες από τις υπηρεσίες του όπως τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών και τη Διεύθυνση Προγραμματισμού, Ανάπτυξης και Ψηφιακών Υπηρεσιών.

Η Μονή Λαζαριστών 1888-1892

Η Μονή Λαζαριστών, βρίσκεται στην οδό Κύπρου. Το κτίριο παρουσιάζει μεικτά αρχιτεκτονικά στοιχεία με νεοκλασική επίδραση. Χρησιμοποιήθηκε ως Γαλλικό προξενείο.

Η μεγάλη λέσχη 1909

Στην οδό Κύπρου 12, μόλις λίγα μέτρα μετά το Δημαρχείο Καβάλας βρίσκεται το κτίριο της Μεγάλης Λέσχης, (αντίγραφο της πτέρυγας του μεγάρου μουσικής (Musikverein) της Βιέννης) . Στη νεοκλασική μορφή του κτιρίου παρατηρούνται αρκετά στοιχεία της αρχαιοελληνικής παράδοσης (ψευδοκίονες, κιονόκρανα, διαζώματα κ.α.).

Ιστορικά Στοιχεία: Το 1909 μεταβιβάστηκε από το Παρθεναγωγείο Καβάλας το οικόπεδο που βρισκόταν στη νότια πλευρά του στην Επιτροπή της Φιλόπτωχου Αδελφότητος Κυριών, για να ανεγερθεί η Λέσχη της Ελληνικής Κοινότητας Καβάλας με τον όρο μάλιστα το ύψος του νέου κτιρίου να μη κάλυπτε τη θέα του Παρθεναγωγείου από τον νότο. Οι εργασίες  για το χτίσιμο φαίνεται ότι προχώρησαν με πολύ γοργό ρυθμό, γιατί σε έγγραφο τις 3 Ιουνίου 1910 γίνεται πια λόγος «περί της νεόδμητου μεγάλης κοινοτικής λέσχης». Το ισόγειο στέγαζε κάποια χρόνια την Τράπεζα Αθηνών. Το 1919 η Ιονική Τράπεζα το ανακαινίζει και εγκαθίσταται. Από το 1944 ως το 1956 χρησιμοποιείται και ως στρατιωτική λέσχη. Στη συνέχεια λειτουργεί ως Λέσχη συγκέντρωσης πολιτών και φιλοξενεί τις μεγάλες εκδηλώσεις της πόλης. Από το 1983 μέχρι το 2003 το κτίριο φιλοξένησε την Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας. Σήμερα χρησιμοποιείται για πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενώ στο ισόγειο διαθέτει εκθεσιακό χώρο καθώς επίσης και τον χώρο με τα γραφεία του «Συνηγόρου του Πολίτη», μιας βοηθητικής διοικητικής υπηρεσίας του Δήμου Καβάλας,

Το κτίριο του Δημοτικού Ωδείου (μαζί με το διπλανό κτίριο που ήταν ιδιοκτησία του Κλέωνος Κραντονέλλη), αποτελεί το αρχαιότερο από τα σπίτια που χτίστηκαν πριν το 1864 στην Καβάλα μετά την έξοδο του Ελληνικού πληθυσμού από την χερσόνησο της Παναγίας. Άνηκε στα αδέρφια Ν. και Ε. Γρηγοριάδη, από τους πρώτους καπνεμπόρους. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο χρησιμοποιήθηκε ως Τράπεζα ενώ από το 1987 (εγκαινιάστηκε στην παρούσα μορφή του το 1990) ανήκει στο Δήμο Καβάλας και στεγάζει το Δημοτικό Ωδείο. Ο έντονος νεοκλασικός του χαρακτήρας, με τα εντυπωσιακά αετώματα στη στέγη, τους κίονες και το γλυπτό διάκοσμο υποδηλώνει την προσπάθεια του αρχιτέκτονα να τονίσει τη δύναμη, τον πλούτο και την εθνική υπερηφάνεια για την αρχαιοελληνική παράδοση.

Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΤΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

Το κτίριο φιλοτεχνήθηκε το 1886 και στην πρόσοψη της Roccoco διακόσμησης δεσπόζει η κόκκινη Αφροδίτη.  Δυστυχώς, αυτό το κτίριο έχει αφεθεί έρμαιο στη φθορά του χρόνου.

Ενδιαφέρουσα έκδοση Πολλά στοιχεία σχετικά με την ιστορία της Καβάλας και την αρχιτεκτονική της θα βρείτε στην πολύ ενδιαφέρουσα δίτομη έκδοση «Η παλιά πόλη της Καβάλας: ο χώρος, οι άνθρωποι και τα τεκμήρια της ιστορίας» του Εξωραϊστικού Πολιτιστικού Συλλόγου Παναγίας «Το Κάστρο».

ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΗΡΩ

πηγές:
dreamtravelgr.blogspot.gr
Βικιπαίδεια
Δημωφέλεια
sde-kaval.kav.sch.gr

ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ "ΠΑΡΤΙ" ΕΡΧΕΤΑΙ Η ΛΕΗΛΑΣΙΑ

                                                                                                                         Του Παύλου Δερμενάκη*

 Οι πραγματικές διαστάσεις της «διαπραγμάτευσης» για την πώληση των δανείων στα αρπακτικά
 Δεν αποτελεί πλέον «νέο» το γεγονός ότι η κυβέρνηση και οι «βαστάζοι» της, μέσα από μια διαδικασία συνεχούς «κωλοτούμπας», με καταιγιστικούς ρυθμούς και συνοπτικές διαδικασίες εγκρίνουν προαπαιτούμενα και μνημονιακές ρυθμίσεις κάθε δεκαπενθήμερο…
Τελευταία πράξη του δράματος για τον ελληνικό λαό, τα 13 προαπαιτούμενα που πρέπει να έχουν συμφωνηθεί και να ψηφιστούν με διαδικασία, πάλι κατεπείγοντος, μέχρι τις 18/12, για να δοθεί η δόση του 1 δισ. ευρώ εντός Δεκεμβρίου 2015. Και μετά από αυτά θα ακολουθήσουν τα νέα προαπαιτούμενα (με κύριο θέμα τη δραστική μείωση συντάξεων) προκειμένου να προχωρήσει η αξιολόγηση από τους δανειστές και πάει λέγοντας…
Ένα από τα βασικά προαπαιτούμενα της παρούσας φάσης αφορά τα θέματα της διαχείρισης των κόκκινων δανείων, κύρια των επιχειρηματικών. Το βασικότερο «αγκάθι» φαίνεται ότι είναι η δυνατότητα πώλησής τους ή όχι στα «κοράκια των αγορών» (τα distress funds). Η κυβέρνηση διαπραγματεύεται να μην πωληθούν με τελευταία γραμμή άμυνας να μη δοθούν τα στεγαστικά και τα επιχειρηματικά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Οι δανειστές απαιτούν να μην υπάρχουν διακρίσεις, όσον αφορά το τι θα πωληθεί. Το πού θα βρεθεί η τελική τομή, πόσο δηλαδή θα πονέσει από τη μαχαιριά για μία ακόμα φορά η χώρα και ο λαός, θα το δούμε τις επόμενες μέρες. Βέβαια, η «αποτελεσματικότητα» των «κυβερνητικών» «διαπραγματεύσεων» είναι πλέον γνωστή και δεν χρειάζεται σχολιασμό…. Αλλά ας δούμε κάποιες βασικές πλευρές για το θέμα, μια και έχει τεράστιες διαστάσεις:

1. Για όσους γνωρίζουν το πώς μπορούν να αξιοποιηθούν τα διάφορα χρηματοπιστωτικά εργαλεία γίνεται κατανοητό ότι το θέμα πώληση ή μη πώληση μπορεί, από ένα σημείο και μετά, να είναι προσχηματικό η δευτερεύουσας σημασίας. Είναι γνωστό ότι οι ίδιες οι τράπεζες πουλήθηκαν στους ξένους σε εξευτελιστικές τιμές. Συνεπώς, τα στοιχεία του ενεργητικού των τραπεζών (δάνεια και συναφείς εξασφαλίσεις & υποθήκες) τους ανήκουν μαζί με την τράπεζα. Από τη στιγμή, δε, που έχουν το «μαχαίρι» (ιδιοκτησία τράπεζας) και το «πεπόνι» (άμεση διαχείριση υπό τις εντολές τους των δανείων και των λοιπών στοιχείων του ενεργητικού) είναι μικρότερης σημασίας η απ’ ευθείας πώληση ή μη των δανείων. Στην πράξη, λοιπόν, έχουν πληθώρα εργαλείων για να κερδοσκοπήσουν πάνω στο θέμα, ακόμα και αν δεν θα πουληθούν άμεσα τα δάνεια.

Για να γίνει αυτό κατανοητό, αναφέρουμε ένα μόνο παράδειγμα. Τη μετοχοποίηση μη εξυπηρετούμενων επιχειρηματικών δανείων από τις τράπεζες και την πώληση στη συνέχεια των μετοχών (συνήθως θα είναι το πλειοψηφικό πακέτο της επιχείρησης) στα αρπακτικά προκειμένου να διαχειριστούν ολόκληρη πλέον την επιχείρηση.

2. Για τα στεγαστικά, για όσους θυμούνται, ένα πολύ μεγάλο μέρος τους τιτλοποιήθηκε[i] (πουλήθηκε έμμεσα) πριν από την κρίση. Συνεπώς, αυτά τα δάνεια είναι ήδη, στην πράξη, σε ξένα χέρια και συνεπώς δεν μπορούν να ξανά-πουληθούν. Να θυμίσουμε εδώ το σκάνδαλο με την αντίστοιχη ενέργεια (τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων) του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, που έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στους 24.400 δανειολήπτες που περιλαμβάνονται σε αυτά, όσον αφορά τη δυνατότητα προσφυγής στην προστασία του νόμου Κατσέλη.

3. Όπως έχουμε επισημάνει, μαζί με τις τράπεζες «πουλήθηκε» και το σύνολο της Ελληνικής οικονομίας καθώς οι τράπεζες έχουν στο ενεργητικό τους δάνεια 200 δισ. ευρώ και τις συνδεδεμένες με αυτά εγγυήσεις (επιχειρήσεις, κτίσματα, γη) και το σύνολο του ενεργητικού τους ανέρχεται σε 350 δισ. ευρώ, δηλαδή 2 φορές το ΑΕΠ της χώρας.

4. Τι περιμένουν τα αρπακτικά να πάρουν από τη διαχείριση των προβληματικών δανείων; Κατ’ αρχήν οι τιμές στις οποίες τα αγοράζουν είναι εξευτελιστικές. Παραδείγματα: α) ένα καταναλωτικό δάνειο χωρίς εξασφαλίσεις πωλείται στο 4%-8% της αξίας του, β) ένα δάνειο με εξασφαλίσεις πωλείται στο 20%-40% της αξίας του, ανάλογα με τις εμπράγματες εγγυήσεις που το συνοδεύουν και τις προβλέψεις που ήδη έχει σχηματίσει η τράπεζα. Φυσικά, όσοι τα αγοράζουν σε αυτές τις εξευτελιστικές τιμές, δεν σταματούν τις απαιτήσεις τους στο ποσό που «πλήρωσαν» συν ένα «λογικό» κέρδος, αλλά προσπαθούν εκβιάζοντας και απειλώντας να πάρουν αν είναι δυνατόν ακόμα και το 100% της οφειλής συν τους αναλογούντες τόκους. Συνεπώς, αποκομίζουν τεράστια κέρδη, κερδοσκοπώντας στο πτώμα της ελληνικής οικονομίας.

5. Την ώρα που οι τράπεζες μπαίνουν στη διαδικασία και πωλούν σε εξευτελιστικές τιμές δάνεια σε τρίτους δεν έχουν κάνει τις απαραίτητες ενέργειες προς τους ιδιώτες που τους αφορούν, για να τους προτείνουν να τα αγοράσουν σε αντίστοιχη τιμή. Πολύ, δε, περισσότερο όταν συνειδητά έχουν σαμποτάρει το νόμο Κατσέλη, όσον αφορά τον εξωδικαστικό συμβιβασμό-ρύθμιση οφειλής, όπου κατά κανόνα έχουν αρνηθεί το σύνολο των προτάσεων που τους έχουν υποβληθεί, υποχρεώνοντας τους δανειολήπτες να προσφεύγουν στα ειρηνοδικεία. Έτσι έχουν προκύψει οι τεράστιες καθυστερήσεις στα ειρηνοδικεία πέρα από τις λοιπές παθογένειες και αδυναμίες του συστήματος απονομής δικαιοσύνης.

6. Το επιχειρηματικό σχήμα που συζητείται για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων, αφού όπως ομολόγησε ο ίδιος ο Τσίπρας, «…εμείς είχαμε την άποψη ότι θα πρέπει να φτιάξουμε έναν ενδιάμεσο φορέα. Εδώ δεν τα βρήκαμε (με τους δανειστές)» φαίνεται ότι θα είναι κάποια μορφή κοινής επιχείρησης ειδικού σκοπού (SPV’s[ii]). Σε αυτό το σχήμα θα συμμετέχει και η ενδιαφερόμενη κάθε φορά τράπεζα με ποσοστό όπως φαίνεται καταστατικής μειοψηφίας (33%). Σκοπός των επιχειρήσεων αυτών θα είναι η «εξυγίανση» των χρεωμένων επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό βρίσκονται στην Αθήνα το τελευταίο διάστημα και πραγματοποιούν επαφές με τις τράπεζες και λοιπούς εμπλεκόμενους και «διαμεσολαβούντες» πολλά και γνωστά ξένα funds[iii]. Ο λόγος που βρίσκονται εδώ και επιμένουν να συμμετάσχουν στο παιγνίδι με κάθε τρόπο είναι προφανής. Περιμένουν υψηλές αποδόσεις. Τους άνοιξε η όρεξη με το ξεπούλημα των τραπεζών και περνούν στο επόμενο μενού, τις επιχειρήσεις και τα ακίνητα. Είναι χαρακτηριστική η άποψη που εξέφρασε ο διευθύνων σύμβουλος τους Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) κ. Α. Ξενόφος: «Υπάρχουν πολλά ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια που επισκέπτονται την Ελλάδα»… «Αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει κάποια κρυμμένη αξία στα βιβλία των μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών»[iv].

Οφείλουμε, δε, να επισημάνουμε ότι στο πρόσφατο συνέδριο που οργάνωσε το Ελληνο-αμερικανικό Επιμελητήριο τα funds που συμμετείχαν υποστήριξαν την άποψη ότι η συμμετοχή τους στην εκκαθάριση των 107 δισ. ευρώ που είναι τα επισφαλή δάνεια θα αποτελέσει «τη μεγαλύτερη ξένη επένδυση που θα πρέπει να περιμένει η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια»!

7. Τι προβλέπεται στο μενού για την εξυγίανση; Οι γνωστές πάγιες τακτικές των «αρπακτικών» που τις έχουν εφαρμόσει σε ό,τι έπεσε στα «νύχια» τους. «Αναδιάρθρωση και εξυγίανση» επιχειρήσεων είναι οι «μαγικές» «πιασάρικες» λέξεις. Στην πράξη πρόκειται για κλείσιμο επιχειρήσεων ή τμημάτων τους, διασπάσεις, πωλήσεις τμημάτων τους και άλλων στοιχείων του ενεργητικού τους, απολύσεις προσωπικού, μειώσεις μισθών κ.λπ. Όλη η γνωστή νεοφιλελεύθερη «εργαλειοθήκη» για τις επιχειρήσεις. Στην πράξη για την ελληνική οικονομία μια τέτοια εξέλιξη σημαίνει ακόμα μεγαλύτερη μείωση της παραγωγής, μείωση εισοδημάτων και αύξηση της ανεργίας. Για, δε, τα «αρπακτικά» σημαίνει μεγάλα κέρδη.

8. Ένα επιπλέον εργαλείο στα χέρια των «αρπακτικών» είναι η συνεχώς προς το δυσμενέστερο, για τους δανειολήπτες, τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου όσον αφορά τα θέματα πτωχευτικού δικαίου, και σχετικών διαδικασιών απονομής δικαιοσύνης. Μετά τους νόμους του καλοκαιριού για την τροποποίηση του κώδικα πολιτικής δικονομίας, προς μεγάλο όφελος των τραπεζών, ακολούθησε η πρόσφατη επί το δυσμενέστερο τροποποίηση του νόμου Κατσέλη και η απελευθέρωση πλειστηριασμών για ένα μεγάλο τμήμα του λαού, ενώ τώρα στα 13 προαπαιτούμενα της παρούσας φάσης περιλαμβάνονται προσαρμογές στην ισχύουσα νομοθεσία για τη φερεγγυότητα των νοικοκυριών και η στρατηγική για τα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια, εκτός από το θέμα της πώλησης δανείων που προαναφέραμε.

9. Τέλος, οφείλουμε να επισημάνουμε μια ακόμα παράμετρο που αφορά την οικονομική ελίτ της χώρας. Με τους πλέον μέτριους υπολογισμούς στην περίοδο της κρίσης έχουν φυγαδευτεί στο εξωτερικό πάνω από 30 δισ. ευρώ. Φυσικά, τα ποσά αυτά δεν είναι τα μόνα που βρίσκονται στο εξωτερικό και δεν προέρχονται από τους μικροκαταθέτες. Η κυκλοφορία των διαφόρων λιστών Λαγκάρντ, Γερμανίας κ.λπ. τις οποίες κοσμούν διάφορα, γνωστά και μη, ονόματα της οικονομικό-κοινωνικής ελίτ αποτελεί το καλύτερο πειστήριο για το τι ακριβώς έχει συμβεί, όχι μόνο τώρα στην περίοδο της κρίσης, αλλά στο «πάρτι» που είχε στηθεί εδώ και δεκαετίες. Και μπαίνουν φυσικά τα ερωτήματα, τώρα που και αυτή η «κυβέρνηση» φαίνεται ότι θα δώσει μερική φορολογική αμνηστία (όπως και οι προηγούμενες) τα χρήματα που θα έρθουν, όσα έρθουν, πού θα επενδυθούν. Γιατί είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι θα τα αφήσουν οι ιδιοκτήτες τους να «κοιμούνται» σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Οι απαντήσεις είναι προφανείς. Με τα χρήματα αυτά, μαζί με εκείνα που θα φέρουν οι ξένοι, θα στηθεί το πλιάτσικο στην ελληνική οικονομία. Θα αγοραστούν επιχειρήσεις, ακίνητα και γη (γεωργική και μη) σε εξευτελιστικές τιμές. Ενδεχομένως, επιχειρηματίες θα βρεθούν να ξανα-αγοράζουν τις πτωχευμένες από τους ίδιους επιχειρήσεις τους «για ένα κομμάτι ψωμί»… Και με όλα αυτά θα αποδειχθεί πόσο «αληθινός» ήταν ο φόβος που καλλιεργούσαν ορισμένοι, όσον αφορά την «ανάγκη παραμονής στο ευρώ για να μη μας εξαγοράσουν, όταν περάσουμε στη δραχμή, τις περιουσίες με ψίχουλα αυτοί που έβγαλαν τα χρήματα στο εξωτερικό»… Τελικά, με ευρώ ή δραχμή οι ίδιοι είναι κερδισμένοι και χαμένοι, από όλες τις απόψεις, η μεγάλη πλειοψηφία του λαού.

Συμπερασματικά, μετά το πρώτο πάρτι που έστησαν δανειστές και «κυβέρνηση» και παρέδωσαν τις τράπεζες στους ξένους, ξεκινά η επόμενη φάση. Αφορά τη λεηλασία της ιδιωτικής περιουσίας που είναι υποθηκευμένη έναντι δανείων, επιχειρήσεις, πάσης φύσεως οικοδομήματα και γη, αστική και αγροτική. Εργαλεία υπάρχουν και τα έχουν στα χέρια τους οι νέοι ιδιοκτήτες των τραπεζών που θα καθορίσουν και την εξέλιξη του «παιγνιδιού». Και σε όλα αυτά η «κυβέρνηση», ως εφαρμοστής πλέον του 3ου Μνημονίου και των κάθε φορά προαπαιτούμενων θα «νομοθετεί», με διαδικασίες κατεπείγοντος, σε βάρος του λαού για την εξυπηρέτηση των εντολών των δανειστών και των συμφερόντων.

[i] Τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων: η έκδοση τίτλων (π.χ. ομολογιών) που βασίζονται στις τακτές ταμειακές ροές (εισπράξεις) που προκύπτουν από τα στεγαστικά δάνεια που τιτλοποιούνται. Η αποπληρωμή των ομολογιών καλύπτεται από την ταμειακή ροή που δημιουργούν τα ίδια τα δάνεια με την σταδιακή αποπληρωμή τους από τους δανειολήπτες. Με τον τρόπο αυτό η τράπεζα προεισπράττει το σύνολο του ποσού που έχει δανείσει, καθώς και ένα μέρος των τόκων (το υπόλοιπο πηγαίνει ως απόδοση στους ομολογιούχους) και μπορεί ξανά να το διαθέσει δημιουργώντας νέα δάνεια.

[ii] SPV’s: Special Purpose Vehicles, Εταιρίες («Οχήματα») Ειδικού Σκοπού, επιχειρήσεις με συγκεκριμένη και αυστηρά προδιαγεγραμμένη αποστολή και διάρκεια ζωής.

[iii] Ενδεικτικά ονόματα: BlackRock, Apollo, Sareb, Altamira, Spinnaker Capital, Perry Capital, Invel Real Estate κ.λπ.

[iv]Βλέπε capital.gr 8/12/2015: Οι πέντε ωρολογιακές βόμβες της Ελλάδας, του Mark Gilbert, από το Bloomberg

* Ο Παύλος Δερμενάκης είναι M.Sc. οικονομολόγος-ερευνητής

"Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΝΕΚΡΟΣ. ΤΟΝ ΕΧΟΥΜΕ ΣΚΟΤΩΣΕΙ ΚΑΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΡΦΑΝΟΙ"

«Ο Θεός είναι νεκρός. 
Τον έχουμε σκοτώσει και είμαστε ορφανοί». 

Με τα λόγια αυτά που καταρχήν ξαφνιάζουν, σοκάρουν, ο 78χρονος ιερέας π. Φιλόθεος Φάρος αποτιμά τη σημερινή σχέση μεγάλης μερίδας πιστών με το Θείο, μια σχέση «καταναλωτική» την οποία όπως υποστηρίζει ενισχύουν με τη στάση ζωής τους πολλοί κληρικοί. 
Με λόγο τολμηρό, ενίοτε καυστικό αλλά και αυτοκριτικό ο π. Φιλόθεος είναι ο πρώτος ιερέας που δεν διστάζει να χαρακτηρίσει σωστή την απόφαση για το «σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης» αφού η Πολιτεία απευθύνεται σε πολίτες και όχι σε πιστούς. Χαρακτηρίζει «φαρισαίους» και «υποκριτές» ιεράρχες και κληρικούς που έσπευσαν να μιλήσουν για «πορνεία» και «κουσούρια», υποστηρίζοντας ότι όσοι εμφανίζονται αυστηροί στην πραγματικότητα αναζητούν «άλλοθι» για να αποπροσανατολίσουν από δικές τους «αμαρτωλές» πράξεις. Αυτούς μάλιστα θεωρεί υπεύθυνους για το γεγονός ότι πολλοί νέοι άνθρωποι καταλήγουν σε ψυχιάτρους φορτωμένοι ενοχικά σύνδρομα. 

«Μακάρι να ενδιαφερόντουσαν για την ελληνική οικογένεια αλλά αδιαφορούν πλήρως», επισημαίνει. Οσο για εκείνους που βλέπουν μια νέα επίθεση κατά της Εκκλησίας απαντά με νόημα: «Η Εκκλησία του Χριστού δεν κινδυνεύει από εξωτερικούς εχθρούς». Οι θέσεις του πατρός Φιλόθεου Φάρου, όπως τις αναπτύσσει σήμερα στην «Κ», που θίγουν και το πλαίσιο σχέσεων Πολιτείας-Εκκλησίας, σίγουρα θα αποτελέσουν αφορμή διαλόγου, αφού πολλοί θα συμφωνήσουν πολλοί θα διαφωνήσουν, άλλοι θα συνυπογράψουν, άλλοι θα θυμώσουν...

«Η Πολιτεία ορθώς πράττει και προωθεί το Σύμφωνο. Το ερώτημα όμως είναι αν η Ελλάδα είναι μια κοινοβουλευτική δημοκρατία ή μια θεοκρατία τύπου «Χομεϊνί». Φαίνεται πως σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό η Ελλάδα είναι θεοκρατία. Είναι χαρακτηριστικό πως υποψήφιοι βουλευτές, δήμαρχοι και άλλοι πολιτευόμενοι πριν ξεκινήσουν την προεκλογική τους εκστρατεία πρέπει να περάσουν να φιλήσουν το χέρι του Δεσπότη. Και θα φροντίσουν οι κάμερες να το απαθανατίσουν αυτό, για να τους δουν οι ψηφοφόροι τους γιατί αλλιώς δεν έχουν ελπίδες...», λέει ο π. Φιλόθεος Φάρος.

Χωρίς περιστροφές δηλώνει στην «Κ» αντίθετος με το πνεύμα της πρόσφατης αυστηρής απόφασης της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου που χαρακτήριζε «πορνεία» κάθε συζυγική σχέση εκτός του ορθοδόξου γάμου.

«Δείχνει την ουσιαστική απομάκρυνση από το πνεύμα του Ευαγγελίου. Κατά την γνώμη μου διαστρέφεται το πνεύμα της διδασκαλίας του Ιησού Χριστού. Οι κανόνες, σύμφωνα με την Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδο, είναι φάρμακα και παιδαγωγικά μέτρα που χρησιμοποιούνται κατά την κρίση του πνευματικού. Δεν είναι νόμοι. Ο Χριστός άλλωστε ήρθε για να αλλάξει το καθεστώς της ιουδαϊκής παράδοσης και ιδιαίτερα της φαρισαϊκής. Και ζητάει την επιδίωξη της εσωτερικής αναπτύξεως. Οχι την αντιμετώπιση του κακού με μια νομική και αστυνομική αντίληψη. Ομως μέσα στη ζωή της Εκκλησίας το ιουδαϊκό φαρισαϊκό πνεύμα έχει εισχωρήσει από πολύ νωρίς» σημειώνει και προσθέτει: 

«Ο Χριστός λέει ότι πορνεία και άλλα κακά πράγματα έρχονται από την καρδιά του ανθρώπου. Δεν καταδικάζει κανέναν αμαρτωλό. Μόνο τον υποκριτή. Το πνεύμα του Χριστού δεν είναι νομικό, αλλά προσπαθεί να δείξει ποια είναι η ουσία της αμαρτίας. Δεν είναι μια εξωτερική συμπεριφορά. Για παράδειγμα φόνος για τον Χριστό είναι η απόρριψη του άλλου. Συνεπώς στη διδασκαλία του δεν χωράει η “αυτοδικαίωση”. Κανείς δεν μπορεί να λέει εγώ είμαι ενάρετος και να κατηγορεί κάποιον άλλο σαν αμαρτωλό»...

«Υποκριτές και Φαρισαίοι»

Πολλοί μητροπολίτες αφήνουν να εννοηθεί πως θα πρέπει να επιβληθούν πνευματικές κυρώσεις σε βάρος όσων προχωρήσουν στη σύναψη «Συμφώνου Συμβίωσης». Τι λέει για αυτό ο πατέρας Φιλόθεος;

«Ο Χριστός ήταν σαφής όταν είπε πως δεν ήρθε να κρίνει αλλά να σώσει τον κόσμο. Μην κρίνετε ίνα μην κριθείτε. Αντιθέτως, καταδικάζει ξεκάθαρα συγκεκριμένες συμπεριφορές όπως την υποκρισία. Μιλώντας στους Φαρισαίους, οι οποίοι έκαναν όσα κάνουμε εμείς οι κληρικοί σήμερα, στηλίτευσε το ενδιαφέρον τους για τα περίτεχνα κοσμήματα, τα περίλαμπρα άμφια, την επιδίωξή τους να κάθονται στις πρώτες θέσεις των δείπνων αλλά και την εκμετάλλευση φτωχών ανθρώπων. 
 Ο Χριστός συνεχώς καταδικάζει την υποδούλωση στα υλικά αγαθά, τη χλιδή και την πολυτέλεια. Ολα αυτά αφορούν εμάς τους παπάδες. Ζούμε ζωή πριγκιπική, μετακινούμεθα με τις κράισλερ και τις μερσεντές, μας υπηρετεί ένα σωρό κόσμος, φορτωνόμαστε όλα αυτά τα χρυσά και έχουμε και την απόλυτη εξουσία στην ψυχή των ανθρώπων. Είναι ανατριχιαστικά πράγματα αν σκεφτείτε ότι γίνονται στο όνομα του Χριστού που περπατούσε ξυπόλητος και δεν είχε πού την κεφαλήν κλίναι. Ε, λοιπόν, είμαστε ανακόλουθοι με όσα δίδαξε ο Χριστός. Και επομένως το λιγότερο που θα περίμενε κάποιος από εμάς είναι να μην πετάμε πέτρες στους άλλους. 
Οι δικές μας αμαρτίες είναι εκείνες που κυρίως καταδίκασε ο Ιησούς Χριστός. Πώς να το κάνουμε· δεν μίλησε για τις προγαμιαίες σχέσεις, αλλά είπε ξεκάθαρα πως δεν γίνεται να υπηρετεί κάποιος δύο Κυρίους, τον Θεό και τον Μαμωνά. Είπε επίσης πως όποιος έχει δύο χιτώνες να δίνει τον ένα».

«Εμείς οι παπάδες έχουμε πολλές νευρώσεις σχετικά με τον ερωτισμό. Και πολλά από αυτά που λέμε μπορεί να είναι συνέπεια των νευρώσεών μας», υποστηρίζει μιλώντας στην «Κ» ο π. Φιλόθεος. «Πιστεύω ότι οι αυστηρότεροι από εμάς τους κληρικούς στα θέματα της σεξουαλικής ηθικής είναι είτε πιο νευρωτικοί σε σχέση με τον ερωτισμό είτε κρύβουν τα περισσότερα και θέλουν να έχουν ένα άλλοθι. Εμφανίζονται δηλαδή αυστηροί για να μην επιτρέψουν στον απλό άνθρωπο να σκεφθεί πως αυτοί μπορεί να έχουν μια έντονη προσωπική ζωή, σχετική με αυτό που εξίσου έντονα καταδικάζουν. Αναμφισβήτητα, πάντως, όταν κάποιος ελέγχει τον ανθρώπινο ερωτισμό έχει στα χέρια του αλυσοδεμένους τους ανθρώπους».

Το χάσμα

Τη στιγμή που η Ιεραρχία υποστηρίζει πως το «Σύμφωνο» στρέφεται εναντίον του θεσμού της οικογένειας, ο π. Φιλόθεος κάνει λόγο για πλήρες χάσμα με την κοινωνία. 

«Ακούω κάποιους μητροπολίτες να λένε ότι ενδιαφέρονται για την ελληνική οικογένεια. Μακάρι να ενδιαφέρονταν, αλλά αδιαφορούν πλήρως και είναι και ανίκανοι να κάνουν κάτι για να αντιμετωπίσουν την κρίση στην οικογένεια. 
Οι περισσότεροι δεσποτάδες και παπάδες είναι ποιμαντικά ανύπαρκτοι και δεν έχουν σταθεί ποτέ στο πλευρό ενός ανθρώπου που έχει ανάγκη. Οχι να του δώσουμε ρετσέτες, αλλά απλά να σταθούμε πλάι του. Γιατί πολλές φορές αυτό που χρειάζεται ο άνθρωπος που έχει μια δυσκολία δεν είναι να του δώσουμε μια λύση, αλλά να δει ότι νοιαζόμαστε γι’ αυτόν.
 Αυτήν τη στιγμή η ελληνική οικογένεια βρίσκεται σε τρομερή κρίση. Σήμερα, ένα τεράστιο ποσοστό νέων είναι παροπλισμένοι με ψυχικές διαταραχές· πολλές από τις οποίες οφείλονται σε κάποιους παπάδες που είναι λαύροι κατά των σαρκικών αμαρτημάτων. Εμείς οι παπάδες οδηγούμε τα παιδιά στους ψυχιάτρους. Οταν ακούω ψυχίατρο παπά να λέει ότι έχει θεραπεύσει ομοφυλοφίλους ξέρω ότι έχει αποπειραθεί να τους κάνει ψυχολογική λοβοτομή. Και τους έχει παραδώσει σε τρομερά βασανιστήρια και ενοχικά σύνδρομα. 
Ο διεθνούς κύρους κατάλογος της ψυχοπαθολογίας που εκδίδει η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία εδώ και 50 χρόνια δεν θεωρεί την ομοφυλοφιλία αρρώστια. Υπάρχουν όμως Ελληνες παπάδες που τη θεωρούν αρρώστια.
 Και πιστεύω πως εκείνος που προσπαθεί να θεραπεύσει έναν ομοφυλόφιλο είναι ο ίδιος άρρωστος που χρησιμοποιεί ταλαίπωρους ανθρώπους για να δώσει τη δική του νευρωτική μάχη».

Με έντονη αυτοκριτική διάθεση, ο π. Φιλόθεος καταδικάζει την εξουσιαστική συμπεριφορά ορισμένων κληρικών. 

«Κοιτάξτε, εμείς οι κληρικοί στο μεγάλο μας ποσοστό εσωτερικά είμαστε τενεκέδες ξεγάνωτοι. Και προσπαθούμε να καλύψουμε την αίσθηση της εσωτερικής μας ανεπάρκειας. Γιατί πολλοί από εμάς, αν μας βγάλετε τα γένια και τα ράσα, δεν είμαστε τίποτα. Θα ήμασταν σκέτα μηδενικά. Ομως με αυτά τα συμπράγαλα που φοράμε αποκτάμε κύρος, μπορούμε να καθορίζουμε τις ζωές των άλλων, κρέμονται οι άλλοι από το στόμα μας, αποκτάμε εξουσία. Και έτσι νομίζουμε ότι θα αυξήσουμε την αυτοεκτίμησή μας. Κούνια που μας κούναγε. Δεν αφορά βέβαια τους πολλούς ότι δεν αυξάνουμε την αυτοεκτίμησή μας. Τους αφορά όμως ότι τους βασανίζουμε και τους οδηγούμε στον Καιάδα των ψυχοφαρμάκων που είναι ένας δρόμος χωρίς επιστροφή. 
Επίσης, πολλοί κληρικοί θέλουμε να βρούμε κάποιον άλλο τρόπο να δείξουμε ότι έχουμε λόγο υπάρξεως. Ασχολούμαστε με το Σκοπιανό ή με άλλα παρεμφερή πράγματα –άσχετα με την αποστολή μας– για να δείχνουμε ότι κάτι έχουμε κάνει. Εχουν καμία σχέση αυτά με όσα δίδαξε ο Χριστός;».

Για τον π. Φιλόθεο η απάντηση της Εκκλησίας στο «Σύμφωνο» δεν πρέπει να είναι η τιμωρία όσων το επιλέξουν, αλλά η πρόταση ζωής που κάνει ο Χριστός. 

«Οι βασικές αρχές του Χριστού είναι η αγάπη του ανθρώπου για τον Θεό και η αγάπη για τον συνάνθρωπο. Η σχέση με τον άλλο είναι βασική πηγή ζωής για τον άνθρωπο. Αλλά οι σχέσεις είναι περίπλοκες και χρειάζεται αγώνας για να είναι όσο γίνεται περισσότερο υγιείς. Η ερωτική πλευρά τους είναι η πιο καίρια. Και εκεί εύκολα γίνονται πολλές εκτροπές. Οσες περισσότερες τόσο λιγότερη πληρότητα ζωής υπάρχει. Και η πληρότητα στη ζωή έρχεται μέσα σε σχέσεις ουσιαστικές, που παίρνουν χρόνο, κόπο, θέλουν αγώνα. 
Αν ζητούν οι νέοι κάποιο συγχωροχάρτι δεν είναι πολύ διαφορετικοί από τους παπάδες που τους το αρνούνται.
Στις μέρες μας ο Θεός είναι νεκρός. Τον έχουμε σκοτώσει και είμαστε ορφανοί. Τα λόγια που λέμε, τα μεγάλα, τα επουράνια, τα πνευματικά όχι μόνο δεν ακτινοβολούν πίστη, αλλά φανερώνουν την αγωνία μας να καλύψουμε την έλλειψη της πίστεώς μας. Γιατί η πίστη δεν μεταδίδεται με μπλα μπλα, αλλά ακτινοβολεί. Δεν λες εγώ πιστεύω, αλλά ο τρόπος που ζεις δείχνει ότι πιστεύεις. Σήμερα ο τρόπος ζωής όλων μας δείχνει ότι δεν πιστεύουμε. Προσεγγίζουμε την πίστη σαν ένα καταναλωτικό αγαθό. Εχουμε από αυτό, από εκείνο, τα έχουμε όλα και λέμε άντε τώρα να εξασφαλίσουμε και ένα οικοπεδάκι στον παράδεισο».

Ποιος είναι

Ο π. Φιλόθεος Φάρος σπούδασε πολιτικές επιστήμες στην Πάντειο Σχολή, Νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Ποιμαντική Ψυχολογία στις ΗΠΑ. Χειροτονήθηκε διάκονος και ιερέας το 1962 στην Ελλάδα. Στη συνέχεια υπηρέτησε ως εφημέριος στις ΗΠΑ. Δίδαξε Ποιμαντική Ψυχολογία στην Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού στη Βοστώνη από το 1969 έως το 1976. Υπηρέτησε ως ιερέας-σύμβουλος στο νοσοκομείο J.B. Thomas Day Care παρέχοντας ποιμαντική υποστήριξη σε νεαρά ζευγάρια που τα παιδιά τους αντιμετώπιζαν σοβαρές ασθένειες καθώς επίσης και ως προϊστάμενος του τμήματος Οικογενειακής Στήριξης στην πρότυπη ψυχιατρική κλινική Human Resource Institute στη Βοστώνη από το 1970 μέχρι το 1976.
Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα το 1976, ασχολήθηκε συστηματικά με το συγγραφικό έργο καθώς επίσης, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’90, με το Συμβουλευτικό Κέντρο Νεότητας της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Σήμερα, συνταξιούχος πλέον, λειτουργεί κάθε Κυριακή στον Αγιο Νικόλαο Ραγκαβά της Πλάκας. Πάντοτε μετά τη λειτουργία συζητάει με νέα ζευγάρια και νέους για τα θέματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους.

Του Νικου Παπαχρήστου 
kathimerini.gr 

ΚΟΛΠΟ GROSSO ΜΕ ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΔΑΝΕΙΑ

 
Γράφει ο Μπατσαρισάκης Παναγιώτης, Οικονομικός Σύμβουλος-Αναλυτής 
 
Πολύς λόγος γίνεται αυτές τις μέρες για τα κόκκινα δάνεια και την τύχη τους.

Νομοθετήθηκε με επιδερμικά τελείως κριτήρια η συνέχεια του «νόμου Κατσέλη», αφήνοντας κυριολεκτικά εκτεθειμένους τους περισσότερους δανειολήπτες, ακόμη και εκείνους που είναι ενταγμένους στον νόμο.

Τα κριτήρια είναι κλιμακούμενα και συνδυασμένα με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να βρίσκονται εκτός ρυθμίσεων οι περισσότεροι.

Συστηματικά, λοιπόν, έγινε και γίνεται σαλαμοποίηση του τεράστιου προβλήματος των κόκκινων δανείων, με σκοπό να περάσει η διαχείρισή τους σε άλλα χέρια πολύ σύντομα, δηλαδή μέσα στο 2016.

Η κυβέρνηση λέει ότι η κουβέντα με τους δανειστές γίνεται για τα επιχειρηματικά δάνεια μόνο, για την ικανοποίηση των προαπαιτούμενων και τη λήψη της δόσης που αναμένεται μέσα στον τρέχοντα μήνα.

Οι απαιτήσεις των δανειστών είναι συγκεκριμένες και αυστηρές. Θέλουν να καταλήξουν ή μάλλον να επιβάλουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα να γίνει δυνατή η μεταβίβαση μη εξυπηρετούμενων δανείων σε τρίτους (distressed funds), όπως έχει γίνει στην Κύπρο από τον περασμένο Νοέμβριο.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται αυστηρό πλαίσιο δραστηριοποίησης εταιρειών πιστωτικών διευκολύνσεων…. με γνωστοποίηση των βασικών μετόχων και με έδρα την Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Γίνεται, με λίγα λόγια, διαπραγμάτευση για τη δημιουργία κοινών σχημάτων μεταξύ εισπρακτικών εταιρειών (ξένων) και funds για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων.

Αυτή είναι η νέα κατάσταση που δρομολογείται σταθερά από τους δανειστές.

Πρέπει να αναφερθεί ότι το «κυπριακό μοντέλο» που θέλουν να επιβάλλουν οι δανειστές έχει ακόμη μία λεπτομέρεια, η οποία είναι σημαντική για την εξέλιξη των κόκκινων δανείων στην Ελλάδα, αν τελικά γίνουν δεκτές οι απαιτήσεις.

Προβλέπει, λοιπόν, ότι τα ακίνητα που θα έχουν στην κατοχή τους πλέον οι δανειστές (τράπεζες - funds) θα μπορούν να πωλούνται χωρίς φόρους μεταβίβασης, μεταβιβαστικά έξοδα και άλλες διευκολύνσεις. Αυτό σημαίνει ευκολότερη πώληση και προσέλκυση αγοραστών λόγω ακόμη χαμηλότερων τιμών που θα προκύψουν από τον ανταγωνισμό που θα καταστεί και αθέμιτος, απέναντι στον κατασκευαστικό τομέα.

Καθαρή μέσω της σαλαμοποίησης η «εισβολή» των ξένων εισπρακτικών που θα εξυπηρετούν τα funds. Το τι θα ακολουθήσει είναι το ζητούμενο σε μία οικονομία η οποία βυθίζεται από ύφεση σε ύφεση κάθε χρόνο και χειρότερα, σε μία αγορά που αργοπεθαίνει.

Το τι συμβαίνει στην αγορά φαίνεται μόνο από το γεγονός ότι το 80% των νέων αδειών για επιχειρήσεις είναι υγειονομικού 
ενδιαφέροντος 
(καφέ - σουβλατζίδικα).
 
Δραστηριότητες που μόνο παρακμή οικονομική δηλώνουν, καθώς ουδείς μπορεί να δραστηριοποιηθεί σε άλλους κλάδους, όπως το εμπόριο, τη βιοτεχνία, τη γεωργία, την κτηνοτροφία και γενικά τη μεταποίηση, αφού αφενός βρίσκονται σε ανελέητο διωγμό λόγω των φόρων και των έκτακτων εισφορών, και αφετέρου οι τζίροι σε όλους τους τομείς μειώνονται δραματικά, εξαιτίας της παράλληλης μείωσης των εισοδημάτων των μισθωτών και των συνταξιούχων. Πρόκειται για τον γνωστό φαύλο κύκλο που μας επιβάλλουν (μείωση εισοδημάτων - αύξηση φόρων) και ο οποίος έχει οδηγήσει τους πάντες σε απόγνωση.

Από 1/1/2016 αρχίζει η εν ψυχρώ εκποίηση της περιουσίας των Ελλήνων μέσω των distressed funds που μπαίνουν από την «πίσω πόρτα» μαζί με τις ξένες εισπρακτικές που θα συμμαχήσουν με τις ανακεφαλαιοποιημένες πλέον τράπεζες με κυρίως ξένα κεφάλαια, διαδικασία που ολοκληρώθηκε πρόσφατα.



Αρχής γενομένης από τα επιχειρηματικά δάνεια, για τα οποία γίνεται και η διαπραγμάτευση, ακολουθούν και τα ιδιωτικά, με στόχο να αλλάξουν χέρια οι περιουσίες των Ελλήνων.

Τα αποτελέσματα θα τα δούμε την επόμενη πενταετία σταδιακά, με ένα νέο τοπίο που θα δημιουργηθεί σε βάρος των Ελλήνων που έπεσαν στην παγίδα του δανεισμού την προηγούμενη δεκαπενταετία.

Προφανώς δεν έχει υπολογισθεί ούτε το κοινωνικό ούτε το πολιτικό κόστος που θα προκύψει από αυτήν τη δρομολόγηση που γίνεται και η οποία θα οδηγήσει τον κατασκευαστικό τομέα σε περαιτέρω πτώση.

Δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς από τους ψηφίζοντες αυτά τα δραματικά μέτρα ότι η Ελλάδα δεν είναι Ισπανία. 

ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΣΑΛΤΙΜΠΑΓΚΟΙ

Έχει κάποιους πολιτικούς στα τηλεπαράθυρα της βλακείας και σκέφτομαι με απέραντη θλίψη… ποιος τους ψηφίζει αυτούς τους γελοίους; Είναι απίστευτοι. Προσπαθούν να μας εξαφανίσουν. Άνθρωποι που αδυνατούν να αρθρώσουν σωστά μια σκέψη τους.
 
Αυτοί είναι οι πολιτικοί που μας σώζουν από το ναυάγιο της οικονομικής κρίσης. Θεατρίνοι, καθηγητές, γιατροί, σαλτιμπάγκοι, άθλιοι, ανθρωπάκια, ψυχωτικοί.
 
Κοράκια και καρακάξες που ξεφτίλισαν την έννοια του Δικαίου, των σοφών Νόμων, του θεσμού της Πολιτικής, και γκρέμισαν με τα βρωμερά τους ψεύδη και την εγκληματική τους άγνοια την τελευταία ελπίδα που υπήρχε για να σωθεί αυτός ο τόπος.
 
Σκέφτομαι πως οι χειρότεροι ανθέλληνες είναι οι Έλληνες που κατέχουν μια θέση σπουδαιότητας και είναι ανίκανοι να διαχειρισθούν την ευθύνη της.
 
Σκέφτομαι , πως δεν γνωρίζουν ούτε την οικονομική κατάσταση της Ελλάδας. Γιατί αν την γνώριζαν, θα καταλάβαιναν πως, όχι οι σκληροί και ανελέητοι φόροι που οδηγούν στην απελπισία τους πολίτες, αλλά ο πρωτογενής τομέας, είναι αυτός που στηρίζει την οικονομία και αποτελεί πηγή δύναμης και σταθερότητας σε μια χώρα. Δεν το ξέρουν! Γι' αυτό και κατάστρεψαν τη γεωργία και την κτηνοτροφία του τόπου μας...
 
Σκέφτομαι πως αυτοί οι άνθρωποι δεν διαβάζουν, δεν ξέρουν καν τι σημαίνει οικονομική κρίση και πως τη διαχειρίζεται το κάθε κράτος. Και πως η ηθικοπολιτική, είναι απλά μια λέξη δίχως περιεχόμενο στα λεξικά που κοσμούν τις βιβλιοθήκες τους.
 
Γιατί η Ηθική, εμφανίστηκε στα πρώτα στάδια διαμόρφωσης της ανθρώπινης κοινωνίας και αναπτύχθηκε στην πορεία της αλλαγής των οικονομικών και άλλων κοινωνικών σχέσεων, της προόδου του υλικού και πνευματικού πολιτισμού της ανθρωπότητας.
 
Σκέφτομαι τέλος, κι αυτό είναι το χειρότερο, πως αφού έχουν χάσει κάθε έννοια ηθικής, δεν θα έχουν και την ευθιξία να αυτοκτονήσουν!