Κυριακή 19 Ιουλίου 2020

Η Ελλάς σε έναν «κύκλο φωτιάς» Μέρος Δ’ : Αλβανία



Με τον χρόνο πλέον να πιέζει ασφυκτικά και τα γεγονότα να διαδέχονται το ένα το άλλο σε ρυθμούς -ακόμη και για τα Βαλκάνια- ασύλληπτα γρήγορους, οποιαδήποτε προσπάθεια να παρουσιάσει κανείς τα δεδομένα μίας ανάλυσης που θα οδηγούσε σε άκρως απαραίτητες πολιτικές αποφάσεις, που πρέπει να ληφθούν άμεσα, μοιάζει εκ των προτέρων καταδικασμένη.

Ωστόσο, το θέμα της Αλβανίας, ως μίας αναθεωρητικής δύναμης των Δυτικών Βαλκανίων, ανάλογη αυτής της Τουρκίας για την ευρύτερη περιοχή της Νότιας και Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, είναι ένα ζήτημα στο οποίο πρέπει να δοθεί η σημασία που του αρμόζει.

Ως απλή ιστορική αναφορά, ο Αλβανικός μεγαλοϊδεατισμός, έχει τις ρίζες του στα τέλη του 19ου αιώνα και άμεση σχέση με την, καταρρέουσα τότε, Οθωμανική αυτοκρατορία.
Όπως αναφέρει σε άρθρο του ο Αντγος ε.α. και πρώην Γεν. Δ/ντης του ΕΛΕΣΜΕ (νυν ΕΛΙΣΜΕ) Χρ. Αγγελόπουλος, «… λίγο πριν από την περίοδο που η Οθωμανική Αυτοκρατορία άρχισε να καταρρέει, η Οθωμανική εξωτερική πολιτική διαβλέπουσα την αδυναμία της να διατηρήσει στο μέλλον τις Βαλκανικές κατακτήσεις της και προκειμένου να εμποδίσει την διανομή τους μεταξύ των ορθοδόξων βαλκανικών κρατών, επιδίωξε την δημιουργία του Αλβανικού έθνους, δίνοντας για πρώτη φορά εθνική υπόσταση στον αλβανικό παράγοντα της περιοχής. Όπως είχαν διαμορφωθεί οι συνθήκες ένα είδος «προτεκτοράτου» ελεγχόμενο από εκτουρκισθέντες “μουσουλμάνους Αλβανούς αδελφούς”, ήταν ότι το καλύτερο μπορούσε να επιδιώξει . Έτσι, τις παραμονές του Συνεδρίου του Βερολίνου (1878), με την ενθάρρυνση και ανοχή των Τούρκων αλλά και την βοήθεια της Ιταλίας, συστάθηκε στο Κοσσυφοπέδιο η οργάνωση "Αλβανική Ένωση για τα Δικαιώματα του Αλβανικού Έθνους" γνωστή ως "Λίγκα του Πρίζρεν" με έδρα την… Κωνσταντινούπολη. Κατά την διάρκεια δε του Συνεδρίου, παρουσιάσθηκαν για πρώτη φορά οι αντιπρόσωποι της Λίγκας ως παρατηρητές, ζητώντας την ένωση όλων των «αλβανικών εδαφών» που μέχρι τότε ήταν διηρημένα στα Βιλαέτια Σκόδρας (περιελάμβανε αυτό των Σκοπίων), Κοσσυφοπεδίου, Μοναστηρίου και Ιωαννίνων σ΄ένα "αυτόνομο" Βιλαέτι υπό την επικυριαρχία της Πύλης. Είναι φανερό ότι η περιοχή που καλύπτει το επιδιωκόμενο τότε να δημιουργηθεί αυτόνομο Βιλαέτι, στην ουσία οριοθετεί την, μέχρι και σήμερα, διεκδικούμενη Μεγάλη Αλβανία . Την περίοδο αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί ότι συγκεκριμενοποιήθηκε και ο Αλβανικός Αλυτρωτισμός και Μεγαλοϊδεατισμός, αφού η οριστικοποίηση των συνόρων με την Συνθήκη του Λονδίνου (το 1913), άφησε έξω τις περιοχές των “Αλβανών αδελφών” που κατά την αλβανική αντίληψη δικαιωματικά τους ανήκαν, δηλαδή Κοσσυφοπέδιο, Μαυροβούνιο, Σκόπια και προς νότο την Ήπειρο, που έμειναν εκτός του νέου αλβανικού κράτους.
Έκτοτε οι Αλβανοί ουδέποτε συμβιβάσθηκαν με τα όρια που διεθνώς αναγνωρίσθηκαν με την σύσταση του Αλβανικού κράτους, υποστηρίζοντας ότι σε αυτά έπρεπε να συμπεριληφθούν και τα υπόλοιπα “αλβανικά εδάφη” όπως αυτά είχαν προβλεφθεί από την Λίγκα του Πρίζρεν το 1878
»

Στα χρόνια που ακολούθησαν, είναι απόλυτα βέβαιο πως τα κεφάλαια της Ιστορίας που αφορούν στην οριοθέτηση συνόρων, παραμένουν όχι απλά ανοιχτά στα Βαλκάνια, ώστε αυτά να διατηρούν την «φήμη» τους, αλλά παράγουν διαρκώς γεγονότα που την επιβεβαιώνουν.

Και αν η εθνικιστική ρητορική -απ’ όλες τις πλευρές- στην πρώην Γιουγκοσλαβία, παρείχε το «τέλειο έδαφος» πάνω στο οποίο «στήθηκε» ο διαμελισμός της, είναι η Αλβανία εκείνη που, εκμεταλλευόμενη κάθε ευκαιρία που παρουσιάζεται έκτοτε, προσπαθεί να επαναφέρει στο προσκήνιο τους αλυτρωτισμούς του παρελθόντος. Οι ανεξαρτησίες που ανακηρύχθηκαν από κράτη των Δυτικών Βαλκανίων με συμπαγείς Αλβανικούς πληθυσμούς στα εδάφη τους, ιδιαίτερα του Κοσόβου, «άνοιξαν -ξανά- τον ασκό του Αιόλου».

Η προσέγγιση δε, από πλευράς του επίσημου κράτους, είναι αρκετά προσεκτική, σε βαθμό… διάψευσης των «σεναρίων».

Ο σημερινός πρωθυπουργός Ε. Ράμα, σουνίτης μουσουλμάνος ο ίδιος (αν αυτό έχει κάποια σημασία), δεν χάνει ευκαιρία να διαψεύδει τα σενάρια περί «Μεγάλης» ή «Φυσικής Αλβανίας», όπως ο ίδιος την αποκαλεί, παράλληλα όμως και με την ίδια άνεση, προχωρά σε κάθε δυνατή ενέργεια ώστε να τα ενισχύει.

«Η Αλβανία και το Κόσοβο θα έχουν κοινή εξωτερική πολιτική και όχι μόνο κοινές πρεσβείες και διπλωματικές αποστολές. Γιατί να μην έχουν και έναν πρόεδρο, ως σύμβολο της εθνικής ενότητας και της κοινής πολιτικής στην εθνική ασφάλεια; […]Το Κόσοβο και η Αλβανία, αν και τυπικά είναι δύο ξεχωριστές διοικητικές οντότητες, αποτελούν μέρος της ίδιας ιστορικής αφήγησης, ενός κοινού εθνικού συναισθήματος και εγγενούς πολιτικού συμφέροντος»

Η παραπάνω δήλωση, δεν ανήκει σε κάποιο μέλος ενός εθνικιστικού, με αλυτρωτικές βλέψεις, συλλόγου της Αλβανίας. Είναι δήλωση του Αλβανού πρωθυπουργού Ε. Ράμα τον Φεβρουάριο του 2018, κατά την εορταστική συνεδρίαση της Βουλής του Κοσόβου, για την επέτειο των δέκα ετών από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του. Παραδέχθηκε όμως ότι «… για την ώρα είναι αδύνατο να εφαρμοστεί η ιδέα αυτή, ωστόσο -πρόσθεσε- κάθε όνειρο είναι πραγματοποιήσιμο».

Έναν χρόνο περίπου αργότερα, τον Μάϊο του 2019, σε συνάντηση που είχαν στο περιθώριο της «Διαδικασίας Μπρντο-Μπριούνι» ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Ε. Ράμα και ο πρόεδρος του Κοσόβου Χ. Θάτσι (σουνίτης μουσουλμάνος επίσης), αποφάσισαν  να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες προς την κατεύθυνση της κατάργησης των συνόρων των δύο χωρών.
Το αντικείμενο της συζήτησης Ράμα-Θάτσι, αποκάλυψε με ανάρτηση του στο Facebook ο ίδιος ο πρόεδρος του Κοσόβου, αναφέροντας ότι «κατά τη συνάντηση εκφράστηκε η αναγκαιότητα πλήρους κατάργησης των συνόρων και η δημιουργία ενιαίου αλβανικού χώρου χωρίς σύνορα υπό την ευρώατλαντική ομπρέλα» (!).

Κάτι που, όπως ήταν φυσικό, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του προέδρου της Σερβίας Α. Βούτσιτς, που συμμετείχε στις διαδικασίες του ίδιου διαλόγου «Μπρντο-Μπριούνι», ο οποίος χαρακτήρισε «ιδιαίτερα επικίνδυνη την ιδέα για ένωση όλων των Αλβανών», προειδοποιώντας παράλληλα πως κάθε ενέργεια προς την κατεύθυνση της εθνικής ενοποίησης των Αλβανών, θα αποτελούσε απειλή για την σταθερότητα στην περιοχή, με τον υπουργό Εξωτερικών της χώρας Ι. Ντάτσιτς να προχωρά ένα βήμα παραπέρα, αναφέροντας «Μπορεί να είμαστε μικροί ως λαός, αλλά δεν είμαστε ηλίθιοι»

Στον ίδιο κίνδυνο είχε αναφερθεί και ο πρόεδρος της αμέσως πιο ενδιαφερόμενης χώρας, μετά το Κόσοβο. «Τα σύνορα στα Βαλκάνια πρέπει να παραμείνουν ως έχουν. Κάθε διαπραγμάτευση για αλλαγή συνόρων ή -να μην δώσει ο Θεός- ανταλλαγή εδαφών και πληθυσμών, θα προκαλούσε φαινόμενο ντόμινο» είχε δηλώσει ο διάδοχος του Ιβάνοφ στην προεδρία των Σκοπίων, Στ. Πενταρόφσκι.

Οι δηλώσεις αυτές, ήταν αρκετές για να ενεργοποιήσουν τα αντανακλαστικά του Βερολίνου, έστω και προσχηματικά. Σε ψήφισμα των κυβερνητικών κομμάτων CDU/CSU και SPD τον Σεπτέμβριο του 2019, έθεταν σειρά προϋποθέσεων για να ανοίξει το πρώτο κεφάλαιο ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Αλβανία, με ρητή μάλιστα αναφορά για άμεση παύση των αναφορών σε «πολιτικές δηλώσεις και φιλοδοξίες» στα Τίρανα για την δημιουργία μιας «Μεγάλης Αλβανίας» που θα συμπεριλαμβάνει τους αλβανικούς πληθυσμούς των γύρω χωρών. Αν αυτά δεν σταματήσουν «άμεσα», προειδοποιούσε το ψήφισμα, τότε θα διακόπτονταν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις.

Ήταν ο Γάλλος πρόεδρος Ε. Μακρόν όμως (μαζί με την Ολλανδία και την Δανία) που «πάγωσε» τις ενταξιακές διεργασίες με την Αλβανία στην σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών έναν μήνα περίπου αργότερα, εκφράζοντας τις ανησυχίες του για το γεγονός πως «η Αλβανία είναι η δεύτερη σε κατάταξη χώρα από όπου έρχονται εκείνοι που ζητούν άσυλο στη Γαλλία», καταθέτοντας ταυτόχρονα την πρόθεση της Γαλλίας για την αναμόρφωση της διαδικασίας εισδοχής νέων κρατών μελών, την οποία χαρακτήρισε «αναποτελεσματική» και «απογοητευτική».

Η αντίδραση των ΗΠΑ, αν και (επιφανειακά) ήπια, δεν άργησε να έρθει, αυτήν την φορά από τον Αμερικανό πρέσβη στην Ελλάδα Τζ. Πάιατ, ο οποίος και χαρακτήρισε ως «ιστορικό λάθος» αυτήν την απόφαση, μιλώντας στην 4η Σύνοδο του Thessaloniki Summit, στις αρχές Νοεμβρίου και αφού είχε μεσολαβήσει η επίσημη επίσκεψη του Αλβανού πρωθυπουργού Ε. Ράμα στην Ελλάδα και η συνάντησή του με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κ. Μητσοτάκη, ο οποίος, κρατώντας χαμηλούς τόνους για το θέμα και συμμεριζόμενος την άποψη της Γερμανίδας καγκελαρίου Α. Μέρκελ, τόνισε ότι η Ελλάδα υποστηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, «εφόσον οι χώρες αυτές πληρούν τις ενταξιακές προϋποθέσεις».

Μία στάση όμως που «γκρίζαρε» έναν περίπου μήνα μετά, όταν σε συνέντευξή του στους Financial Times ο Έλληνας πρωθυπουργός χρησιμοποίησε τη φράση «Ελπίζω πως το λάθος αυτό θα διορθωθεί» για το ζήτημα, αποκαλύπτοντας παράλληλα τις (όχι μόνον προσωπικές φυσικά) ανησυχίες του, αναφέροντας πως «… είναι ξεκάθαρο ότι πρέπει να μείνει ανοικτό το ευρωπαϊκό μονοπάτι για όλες τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τις απαιτήσεις…» για να συμπληρώσει εμφατικά πως «… αυτό δεν είναι μια αυτόματη διαδικασία, διαφορετικά αυτό το κενό θα καλυφθεί», αναφερόμενος σαφώς στην ρωσική παρέμβαση στα Δυτικά Βαλκάνια.

Η αλήθεια είναι πως τα προβλήματα για τον Ε. Ράμα, είχαν ξεκινήσει σχεδόν αμέσως μετά την επανεκλογή του το 2017 στην θέση του πρωθυπουργού. Προβλήματα που εντάθηκαν  στις αρχές του 2019, όταν ο Ράμα απέλυσε τον υπουργό εξωτερικών της χώρας Ντμίτιρ Μπουσάτι και προσπάθησε να διορίσει στην θέση του τον 28χρονο Γκέντ Τσακάι, Αλβανό από το Κόσοβο. Το διάταγμα διορισμού του Τσακάι αρνήθηκε να υπογράψει ο Πρόεδρος της Αλβανίας Ιλίρ Μέτα, ισχυριζόμενος πως ο Τσακάι δεν είχε την απαραίτητη εμπειρία και ότι οι δημόσιες δηλώσεις του σχετικά με τα σύνορα του Κοσόβου ήταν απαράδεκτες. Το αποτέλεσμα ήταν ο Ράμα να αποφασίσει να αναλάβει ο ίδιος και το υπουργείο εξωτερικών της χώρας. Η σύγκρουση μεταξύ του πρωθυπουργού Ράμα και του Προέδρου Μέτα, πρώην συνοδοιπόρων στο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Αλβανίας, ήταν πλέον γεγονός.

Μία σύγκρουση που βρήκε την έκφρασή της και στην πολιτική αντιπαράθεση, όταν στα μέσα Φεβρουαρίου του ίδιου χρόνου ο Λουλζίμ Μπάσα, ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος, δήλωσε ότι «οι βουλευτές του Δημοκρατικού Κόμματος και των συμμάχων τους, αποφάσισαν να παραιτηθούν από τις έδρες τους» για να προσθέσει ότι «η κυβέρνηση έχει νοθεύσει τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών του 2017 και εμπλέκεται σε ποινικές υποθέσεις και υποθέσεις διαφθοράς», κατηγορώντας παράλληλα τον Ράμα για «συνέργεια με το οργανωμένο έγκλημα» και ότι «βύθισε τη χώρα στη διαφθορά και τη φτώχεια».

Έκτοτε, η Αλβανία εισήλθε σε μία περίοδο πολιτικής αναταραχής και ακραίας πόλωσης, με βίαιες διαδηλώσεις, κλείσιμο δρόμων και εθνικών οδών με οδοφράγματα, την διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών (τον περασμένο Ιούνιο) στις οποίες δεν συμμετείχε η αντιπολίτευση, είχε ακυρώσει ο Πρόεδρος της χώρας αλλά αυτές διεξήχθησαν κανονικά, με ποσοστό συμμετοχής όμως που κυμάνθηκε στο… 15%, την προσπάθεια καθαίρεσης του Προέδρου με την υπερψήφιση πρότασης μομφής εναντίον του από το κοινοβούλιο και την σύσταση ανακριτικής επιτροπής για την εξέταση της συνταγματικά νόμιμης συμπεριφοράς του, με την πλειοψηφία των μελών του Συνταγματικού Δικαστηρίου της χώρας (το οποίο δεν λειτουργεί) που θα εγκρίνει οποιαδήποτε απόφαση αυτής της επιτροπής, να ελέγχονται για εμπλοκή σε υποθέσεις διαφθοράς και την συνέχιση των εκατέρωθεν κατηγοριών μεταξύ του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης από την μία πλευρά και της ενωμένης αντιπολίτευσης και του Προέδρου από την άλλη, ενόψει μάλιστα των προσεχών βουλευτικών εκλογών του 2021, αλλά και της εκλογής νέου Προέδρου της χώρας έναν χρόνο αργότερα, από την Βουλή η οποία θα προκύψει.

Η μόνη ευχάριστη για την κυβέρνηση είδηση, ήρθε τον περασμένο Μάρτιο με την απόφαση της Συνόδου Κορυφής (μέσω τηλεδιάσκεψης λόγω κορωνοϊού) των ηγετών της ΕΕ για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την χώρα, κάτι που προκάλεσε όχι μόνον την έκφραση… ευαρέσκειας εκ μέρους των ΗΠΑ, αλλά και την σύμφωνη γνώμη της Αλβανίας όσον αφορά στην επιβολή κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας για τις παράνομες γεωτρήσεις της στην Κυπριακή ΑΟΖ.

Γρήγορα όμως το χαμόγελο έδωσε και πάλι την θέση του στην απογοήτευση, όταν στα τέλη του περασμένου Ιουνίου, με μια τροπολογία που πρότεινε το Λαϊκό Ευρωπαϊκό Κόμμα, το Ευρωκοινοβούλιο μπλόκαρε και πάλι την έναρξη των διαπραγματεύσεων.

Η συγκεκριμένη τροπολογία απαιτεί να μην ξεκινήσουν οι συνομιλίες με τα όργανα της ΕΕ και την Αλβανική Κυβέρνηση, πριν εκπληρωθούν στην πράξη οι 15 όροι της απόφασης του Συμβουλίου της ΕΕ του Μαρτίου. Όροι που βασικά είχαν απαιτηθεί απ’ τις κυβερνήσεις της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ολλανδίας, της Δανίας και της Ισπανίας, αλλά και την επιτυχή επιμονή της Ελλάδας ώστε στους όρους αυτούς να συμπεριλαμβάνονται και αυτοί που άμεσα αφορούν στην Ελληνική εθνική μειονότητα της Αλβανίας και τη βελτίωση του καθεστώτος της με την νομική κατοχύρωση του δικαιώματος αυτοπροσδιορισμού των μελών της (αν και αυτό το σημείο θέλει πολύ μεγάλη προσοχή από την χώρα μας), κυρίως όμως αφορούν στην εξυγίανση του πολιτικού και δημοσίου βίου στην Αλβανία, διοικητική μεταρρύθμιση, αναδιάρθρωση του δικαστικού συστήματος, καταδίκη πολιτικών εμπλεκομένων σε αγοραπωλησία ψήφων, καταδίκη δικαστικών που φέρονται ως εμπλεκόμενοι σε ζητήματα διαφθοράς, εγγύηση της ελευθερίες λόγου και τύπου κ.α.

Αντανακλούν δηλαδή ως επί το πλείστον τα κριτήρια διεύρυνσης της Κοπεγχάγης, η στάθμη των οποίων είναι καταφανώς απροσπέλαστη -με τα σημερινά δεδομένα- από την Αλβανία.

Είχε προηγηθεί βέβαια τον Μάϊο η επικύρωση από το Αλβανικό κοινοβούλιο μιας Συμφωνίας Αμυντικής Συνεργασίας με την Τουρκία, ταυτόχρονα με ένα πρωτόκολλο οικονομικής βοήθειας από την Άγκυρα προς τα Τίρανα, με τον Ε. Ράμα έτοιμο πλέον να παραχωρήσει στον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την βάση Πασά Λιμάνι στον Αυλώνα για να την μετατρέψει σε ναύσταθμο το τουρκικό ναυτικό (όπως τουλάχιστον ανέφερε ρεπορτάζ της εφημερίδας «Εστία»), κάτι που ουσιαστικά δημιουργεί μία στενή σχέση εξάρτησης μεταξύ των δύο χωρών.

Οι σχέσεις όμως αυτές, θα αποτελέσουν αντικείμενο του επόμενου, πέμπτου μέρους αυτού του άρθρου.

Τρίτη 10 Μαρτίου 2020

ΔΕΚΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΡΩΝΟΪΟ


Αποτέλεσμα εικόνας για κορονοιος;  
Ο διακεκριμένος Έλληνας καθηγητής του MIT Μανώλης Κέλλης με ανάρτησή του στο Facebook συμβουλεύει να αντιμετωπίσουμε τον κορωνοϊό σαν πανδημία για να μην γίνει στα αλήθεια τέτοια, να θωρακιστούμε από τα μικρόβια, αλλά και να συνεχίσουμε να φιλάμε τα παιδιά μας, με τα οποία ούτως ή αλλιώς μοιραζόμαστε μικρόβια καθημερινά.

1 Ο ιός εξαπλώνεται ασυμπτωματικά. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να είστε ήδη φορέας και να εξαπλώνετε τον ιό χωρίς να το γνωρίζεται. Για να περιοριστεί η εξάπλωσή του, παρακαλώ περιορίστηκε στο ελάχιστο τις μεγάλες συναθροίσεις, τα ταξίδια, τις χειραψίες και μην αγγίζεται το πρόσωπό σας.

2 Ο κύριος λόγος που παραμένει χαμηλός ο παγκόσμιος αριθμός (των κρουσμάτων) ειδικά στην Κίνα, σχετίζεται με την επιστήμη, τον εντοπισμό, την αναγνώριση, τους ελέγχους, την ετοιμότητα και τα δρακόντεια μέτρα ασφαλείας. Χωρίς αυτά θα είχαμε εκατομμύρια θανάτους μόνο στην Κίνα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

3 Μην γελάτε με τον ιό: α) ο ρυθμός μετάδοσής του είναι πολύ μεγαλύτερος από εκείνον της γρίπης β) η θνησιμότητά του είναι πολύ μεγαλύτερη από της γρίπης γ) η φυσική ανοσία μας σε αυτόν είναι πολύ χειρότερη από της γρίπης δ) η εξάπλωσή του ενώ δεν υπάρχουν συμπτώματα σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τον περιορίσουμε ζητώντας από τους ανθρώπους να μείνουν στο σπίτι. Μικρές διαφορές μπορούν να μετατρέψουν 10.000 θανάτους σε 50 εκατομμύρια θανάτους, οπότε μην τις υποτιμάτε.

4 Μην φοράτε μάσκα στο πρόσωπο. Συσσωρεύονται μικρόβια τα οποία στη συνέχεια θα εξαπλωθούν στο πρόσωπό σας, στο σπίτι σας, στα αγαπημένα σας πρόσωπα, όταν τελικά βγάλετε τη μάσκα. Εάν είστε άρρωστος και «πρέπει» να βγείτε έξω, ναι, φορέστε ιατρική μάσκα για να προστατεύσετε τους άλλους. Αλλά στην περίπτωση που δεν είστε άρρωστος, αυτές οι μάσκες θα σας κάνουν να αρρωστήσετε ενώ θα λείψουν και από τα νοσοκομεία και το προσωπικό στο χώρο της υγείας. Άρα σας παρακαλώ μην τις αποθηκεύετε.

5 Εάν είστε πράγματι άρρωστοι και έχετε μέτρια συμπτώματα γρίπης, μείνετε στο σπίτι αντί να πάτε στο νοσοκομείο το οποίο είναι απαραίτητο σε πιο σοβαρά περιστατικά. Το πιθανότερο είναι ότι έχετε γρίπη, αλλά ακόμη και αν πρόκειται για κορονοϊό δεν υπάρχει θεραπεία, δεν υπάρχει εμβόλιο και το νοσοκομείο δεν μπορεί να κάνει τίποτα σε περιστατικά με μέτρια συμπτώματα. Άρα αφήστε ελεύθερες τις κλίνες για εκείνους που χρειάζονται οξυγόνο.

6 Να καθαρίζετε κάθε επιφάνεια σαν να είναι μολυσμένη. Να πλένετε συχνά τα χέρια σας. Ελαχιστοποιήστε τα αγγίγματα στο πρόσωπό σας. Αντικαταστήστε τις χειραψίες με σκουντηγματα αγκώνα. Να αντιμετωπίζετε το κινητό σας σαν να είναι μόνιμα μολυσμένο, καθαρίστε το με αντισηπτικά μαντιλάκια και κρατήστε το μακριά από το κρεβάτι σας. Να σπρώχνετε με το πόδι τις πόρτες για να ανοίξουν, τραβήξτε τις πόρτες με χαρτομάντιλο, άλλο αντικείμενο ή το πίσω μέρος του χεριού σας. Γεμίστε με φιλιά τα παιδιά σας (ούτως ή άλλως μοιράζεστε όλα τα μικρόβια) αλλά κρατήστε μακριά σας τα μικρόβια που έρχονται απ’ έξω. Κάποια από αυτά θα γίνουν ουδέτερα και ίσως η γρίπη της επόμενης χρονιάς να μην είναι και τόσο σοβαρή αν ακολουθηθούν καλύτερα οι κανόνες υγιεινής.

7 Όταν είμαστε παρανοϊκοί, μπορούμε να ελαχιστοποιήσουμε την έκθεσή μας (στον κορωνοϊό) δίνοντας και την ευκαιρία στο σύστημα υγείας να αντιμετωπίσει με μικρότερο αριθμό σοβαρών περιστατικών. Ναι, είσαι υγιής και δεν θα αρρωστήσεις. Ναι, μπορεί όσοι ξέρεις τελικά να εκτεθούν στον ιό. Αλλά όλα έχουν να κάνουν με τον ρυθμό των κρουσμάτων. Εάν τον περιορίσουμε, τα νοσοκομεία δεν θα γεμίσουν και η θνησιμότητα θα παραμείνει χαμηλότερη.

8 Τελικά ο θερμός καιρός ελπίζουμε ότι θα συμβάλει στον περιορισμό της εξάπλωσης των σωματιδίων του ιού, ότι ο καλύτερος εξαερισμός, ο περισσότερος χρόνος έξω, η περισσότερη έκθεση στον ήλιο τελικά θα περιορίσει την εξάπλωση του ιού. Ελπίζουμε ότι η επόμενη «σαιζόν» του κορονοϊού θα μας βρει με μεγαλύτερη έμφυτη ανοσία, ίσως και ένα εμβόλιο και πως τελικά θα είναι απλώς άλλη μια γρίπη. Αλλά οι επόμενες εβδομάδες είναι κρίσιμες, οπότε αντιμετωπίστε το σαν να είναι πανδημία προκειμένου να μην γίνει στην πραγματικότητα.

9 Είναι ωραίο να περνάς το χρόνο σου με την οικογένειά σου. Ακύρωσα τέσσερις εκδηλώσεις μόνο αυτή την εβδομάδα (το πάρτι των γενεθλίων μου, μια κοινή συνεδρίαση με άλλα τέσσερα εργαστήρια, μια ομιλία στο ελληνικό προξενείο και ένα συνέδριο στην Ευρώπη). Δεν μετανιώνω για τίποτα. Έχω την ευκαιρία να περάσω χρόνο με τους μαθητές μου, τη οικογένειά μου, τους στενούς μου φίλους, να μελετήσω, να κάνω αναρτήσεις (όπως αυτή) και να δουλέψω σε σημαντικά συγγράμματα και εργασίες. Είναι θαυμάσιο να επιβάλεις στον εαυτό σου μια απαγόρευση ταξιδιών και να στρέψεις ξανά την προσοχή σου στα σημαντικά.

10 Πάνω από όλα, στηρίξτε την επιστήμη, εμπιστευτείτε τις συμβουλές των ειδικών και εκτιμήστε τη μεγάλη σημασία της ιατρικής επιστήμης και του εντοπισμού (κρουσμάτων). Θα είχαμε δεκάδες εκατομμύρια θανάτους χωρίς αυτά, και θα αναρωτιόμασταν γιατί οι θεοί μας έχουν θυμώσει τόσο. (μπορούμε ακόμα να αναρωτηθούμε γι’ αυτό, αλλά τουλάχιστον ας κάνουμε και κάτι γι’ αυτό). 
Συμπέρασμα: Μην πανικοβάλλεστε αλλά και μην υποτιμάτε την κατάσταση. Να δράσετε λογικά, να ελαχιστοποιήσετε την εξάπλωση για να προστατεύσετε τους άλλους, να ευχαριστηθείτε τον χρόνο με τα αγαπημένα σας πρόσωπα και να συμπεριφέρεστε σαν να πρόκειται για πανδημία, προκειμένου να μην γίνει όντως μια πανδημία».

Παρασκευή 8 Νοεμβρίου 2019

ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΑ ΚΑΔΡΑ ΤΗΝ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '60



Την δεκαετία του ’60 άρχισαν να εμφανίζονται δειλά – δειλά στην επαρχία τα πρώτα διακοσμητικά κάδρα που στόλισαν τους τοίχους των φτωχικών σπιτιών, των καφενείων και των μικρομάγαζων εκείνης της εποχής. 

    Η εικόνα ήταν χάρτινη σκεπασμένη με τζάμι και το πλαίσιο γύρω – γύρω ήταν μία λεπτή ξύλινη κορνίζα. Τα πρώτα τρία κάδρα με τις τρεις κοπέλες ήταν της γιαγιάς μου. Μετά πέρασαν στη μητέρα μου και τα τελευταία χρόνια βρίσκονται στην κατοχή μου. Το κόστος αυτών των κάδρων είναι ευτελές αλλά για μένα έχουν συναισθηματική αξία γι’ αυτό από την πρώτη στιγμή κιόλας τα κρέμασα σ’ ένα τοίχο του σπιτιού. 
     Την  ιστορία για το πώς έφτασαν στα χέρια της γιαγιάς, μου την διηγήθηκε η μητέρα μου. Εκείνη την εποχή, κάθε Οκτώβρη, Νοέμβρη και Δεκέμβρη, οι μεσίτες γύρναγαν τα χωριά για την αγορά των  καπνών. Η γιαγιά μου είχε πει σε κάποιον από αυτούς την επόμενη φορά που θα έρθει στον Αμυγδαλεώνα, να της φέρει κάδρα για τον τοίχο. Απλή ιστορία αλλά κάθε φορά που τη θυμόταν η μητέρα μου κατέληγε με στόμφο : « η ιδιοτροπία της κόστισε έναν σκασμό λεφτά στον παππού σου». 
   Και συμφωνούσα πάντα μαζί της. Μόνο που αργότερα, μεγαλώνοντας, αναθεώρησα αυτή την γνώμη όταν μέσα σε ένα σεντούκι, παμπάλαιο και λησμονημένο απ’ τους θανάτους και τις ερημιές που πέρασαν από πάνω του, βρήκαμε δεκάδες δεσμίδες λεφτά του Τσολάκογλου – θυμάμαι την μητέρα μου που τα έβγαλε όλα έξω στην αυλή και τα έκαψε. Καλά έκανε λοιπόν η γιαγιά και σπατάλησε χρήματα για κάδρα, υφάσματα και κεντήματα, άχρηστα θα ήταν κι αυτά τα χρήματα αν τα κρατούσε.






    Την τιμητική της είχε βέβαια και η φύση. Λουλούδια κάθε λογίς με φανταχτερά ή σκούρα χρώματα, φρούτα και πουλιά όλων των εποχών και ηπείρων κοσμούσαν τους χρωματιστούς τοίχους των σπιτιών.






 Μεγάλο σουξέ την δεκαετία του '60 αλλά και αργότερα μέχρι τις αρχές του 1980 είχε και η θάλασσα με τα πλοία, τα καϊκια και τα ιστιοφόρα της...

[Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΟΥ ΤΡΑΦΑΛΓΚΑΡ]





Δεν μπορούμε βέβαια να υποβαθμίσουμε τον ρόλο που έπαιξε και το κυνήγι στα θέματα των διακοσμητικών κάδρων. Κάθε  αξιοπρεπές σπίτι ή γραφείο είχε τουλάχιστον έναν τέτοιο πίνακα.



Όλα αυτά βέβαια διαδραματίζονταν στο "καλό" δωμάτιο του σπιτιού, δηλαδή στο σαλόνι ή καλύτερα, στη σάλα, γιατί στα υπνοδωμάτια που δεν μπορούσε να φτάσει η ζεστασιά από το τζάκι, κρέμονταν ακόμη υφαντά με διάφορες παραστάσεις στους τοίχους που ήταν κολλημένα τα κρεβάτια.



   
 Τελευταία άφησα τα κάδρα με κέντημα γκομπλέν ή σταυροβελονιά επειδή, κατά την άποψή μου, μαζί  με τα ταπέτα τα υφαντά έχουν μεγαλύτερη αξία από τα άλλα γιατί είναι χειροποίητα.





Στα μπακάλικα της ίδιας εποχής μεσουρανούσαν οι διαφημιστικές αφίσες με τους εκκολαπτόμενους νέους ηθοποιούς που διαφήμιζαν διάφορα προϊόντα. Αλλά η πιο γνωστή, η πιο διάσημη εικόνα που μπορείς να τη δεις και σήμερα σε μαγαζιά με διακόσμηση ρετρό ή σε παλαιοπωλεία, είναι εκείνη που έδειχνε δύο εμπόρους που ό ένας πουλούσε μέ πίστωση και ο άλλος τοις μετρητοίς. 







Και μια τρίτη εκδοχή με την οπτική του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ






  Ένας άλλος διάσημος πίνακας που φιγουράριζε κυρίως στα καφενεία ήταν ο Γερος με το τσιμπούκι. Κάποιοι λανθασμένα θεωρούν ότι ο γέρος είναι ναυτικός, άλλοι νομίζουν ότι είναι κυνηγός κι άλλοι λένε ότι είναι καπετάνιος. Στην πραγματικότητα, ψάχνοντας τις εκδοχές,  ο γέρος είναι ψαράς.  Αυτό που βρήκα είναι το εξής:

"Av Harry Haerendel (Tysk, 1896 - 1991) Tittel: Portrait of a pipe-smoking fisherman."




 Ορίστε και ο καπετάνιος με το τσιμπούκι.


Και ποιος δεν γνωρίζει τον διάσημο πίνακα των καφενείων "οι χαρτοκλέφτες" ή όπως αλλιώς τιτλοφορείται "οι χαρτοπαίκτες".








ΑΡΓΥΡΩ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ






Σάββατο 10 Αυγούστου 2019

ΤΑ ΚΑΓΚΕΛΙΑ : Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ ΕΦΤΑΣΕ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ



Picture
Σπάνια,συλλεκτική φωτογραφία. Γάμος στην Καστάνιανη Πωγωνίου τη δεκαετία του 1950. Ο μελαχρινός νεαρός με το κλαρίνο,μπροστά στη φωτογραφία,είναι ο Πετρολούκας Χαλκιάς. Καθιστός,αριστερά του με το κλαρίνο,ο πατέρας του Περικλής Χαλκιάς.Ευχαριστούμε θερμά τον μυστακοφόρο,νεαρό τότε,κύριο Γιώργο(στο αριστερό άκρο της φωτογραφίας),για τις πολύτιμες πληροφορίες που μας έδωσε!

Πριν από λίγες μέρες, είδαμε στο διαδίκτυο μια διασκευή των «Καγκελιών», από το ιαπωνικό συγκρότημα «Pyramidos». Οι συμπαθείς Ιάπωνες, που έχουν διασκευάσει και άλλα ελληνικά τραγούδια, κάνουν βέβαια μια φιλότιμη προσπάθεια, η ερμηνεία τους όμως απέχει παρασάγγας από τα παραδοσιακά καγκέλια. Είναι σαφώς σημαντικό, να ακούγεται η ελληνική μουσική σε μια χώρα όπως η Ιαπωνία και γι’ αυτό τους αξίζει ένα «μπράβο».

Διαβάσαμε επίσης, ότι οι «Pyramidos» ερμήνευσαν τα καγκέλια της Γωγώς Τσαμπά! Πρόκειται φυσικά για τεράστια ανακρίβεια. Η Γωγώ Τσαμπά, ερμήνευσε μια διασκευή των «Καγκελιών» όπως και πολλοί άλλοι. Ούτε τη μουσική τους, ούτε τους στίχους έγραψε.

Από πού…κατάγονται τα «Καγκέλια»;

Τα Καγκέλια ή Καγγέλια, είναι παραδοσιακός σκοπός και χορός. Στην «Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Χορού», διαβάζουμε ότι είναι «χορός πηδηχτός και με πολλές στροφές. Καγγέλι σημαίνει στροφή». Συνεπώς οι στροφές, τα καγγέλια, έδωσαν το όνομά τους στον χορό.

Ο Δημήτριος Χρ. Λάππας, στο «Ηπειρώτικο Γλωσσάρι» (έκδοση 2018), γράφει: καγκέλι(ουσ., το) ο κύκλος του χορού < λατ. Cancelium (=κάγκελο), πρβ. Καγκέλια ή κύκλες (<κύκλα) ή δίπλες = κυκλικοί χοροί, καγκελάρι = μεγάλος κυκλικός χορός.

Ο χορός αρχίζει σε ρυθμό 7/8 και όταν ζωηρεύει, μετατρέπεται σε ρυθμό 2/4 («Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Χορού»).

Τα Καγκέλια, προέρχονται από την Ήπειρο. Ίσως από τα Γραμμενοχώρια, χωριά 15-20 χλμ. δυτικά της πόλης των Ιωαννίνων. Στο βίντεο που βλέπετε με τα «αυθεντικά καγκέλια» και τον έξοχο Ναπολέοντα Ζούμπα στο κλαρίνο, είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχουν πολλές διαφορές με τα καγκέλια που, λίγο – πολύ, όλοι γνωρίζουμε σήμερα.

Τα καγκέλια, αρχικά, χορεύονταν επίσης στη Βορειοδυτική Θεσσαλία. Αντίθετα, τουλάχιστον μέχρι πριν λίγα χρόνια, ήταν μάλλον άγνωστα στα χωριά του Πωγωνίου, στο ΒΔ άκρο του νομού Ιωαννίνων, στα σύνορα με την Αλβανία.

Αρχικά, τα καγκέλια δεν είχαν στίχους. Πρώτος, πρόσθεσε λόγια στη μουσική ο σπουδαίος τραγουδιστής Αντώνης Κυρίτσης, Θεσσαλός στην καταγωγή αλλά με ρεπερτόριο ηπειρώτικων κυρίως τραγουδιών, που μαζί με τον κορυφαίο κλαρινίστα Πέτρο Λούκα Χαλκιά έχουν στο ενεργητικό τους αμέτρητες επιτυχίες.

Ο τραγουδιστής Γιάννης Καψάλης, γιος του επίσης σπουδαίου Ηπειρώτη κλαρινίστα Σταύρου Καψάλη, ήταν πιθανότατα ο πρώτος που πρόσθεσε το χαρακτηριστικό «Ωπωπωπω…». Ο ρυθμός ζωήρεψε ακόμα περισσότερο και τα καγκέλια έγιναν ο πιο …μαστ χορός για κάθε γλέντι.

Παράλληλα και λαϊκοί τραγουδιστές, όπως ο Γιώργος Τσαλίκης, ο Κυριάκος Κυανός κλπ. ηχογράφησαν τα καγκέλια, γνωρίζοντας πολύ μεγάλη επιτυχία. Φυσικά, ακολούθησαν και πολλοί ερμηνευτές και ερμηνεύτριες δημοτικών (και δημοτικοφανών) τραγουδιών, όπως οι Κώστας Σαφέτης, Γιώτα Γρίβα κ.ά.

Στο You Tube, μπορείτε να βρείτε δεκάδες εκτελέσεις. Προφανώς ο άγνωστος συνθέτης των καγκελιών, δεν φανταζόταν ποτέ τον χαμό που θα γινόταν, δεκαετίες μετά τη σύνθεσή τους, με τη δημιουργία του!

Ο Πέτρος Λούκας – Χαλκιάς

Ανάμεσα στις πολλές εκτελέσεις των «Καγκελιών», ξεχωρίζει αυτή του Πέτρου Λούκα – Χαλκιά. Σε εμφάνισή του σε πρωινάδικο, ο ίδιος είχε πει ότι αυτός συνέθεσε τα «Καγκέλια». Κάτι τέτοιο δεν ισχύει όμως. Αντίθετα δεν αποκλείεται να είναι αυτός που διασκεύασε την αρχική μελωδία.

Επειδή για τον Πέτρο Λούκα – Χαλκιά, έχουν γραφτεί πάρα πολλά, να ξεκαθαρίσουμε λίγο τα πράγματα. Ο Πέτρος Χαλκιάς, γεννήθηκε στο Δελβινάκι Πωγωνίου Ηπείρου το 1934. Πατέρας του ήταν ο Περικλής Χαλκιάς, από την Καστάνιανη Πωγωνίου, ένας πολύ μεγάλος κλαρινίστας. Η μητέρα του, καταγόταν από μια μεγάλη μουσική οικογένεια του Δελβινακίου, τους Χαρισιάδηδες, που είναι γνωστοί και με το επώνυμο «Λούκας».

Ο Πέτρος Χαλκιάς, για να μην δημιουργείται σύγχυση με τους άλλους Χαλκιάδες (κυρίως τον αθάνατο Τάσο Χαλκιά), πρόσθεσε το επώνυμο – παρατσούκλι «Λούκας» στους πρώτους του δίσκους. Έτσι είναι γνωστός μέχρι σήμερα ως Πέτρος Λούκας Χαλκιάς ή Πετρολούκας Χαλκιάς. Πρόσφατα, έφυγε από τη ζωή ο γιος του Μπάμπης, στα 52 του χρόνια. Ο Μπάμπης, ήταν εξαιρετικός κλαρινίστας, χτυπήθηκε όμως από την επάρατο ασθένεια και έφυγε πρόωρα από κοντά μας.

Γιος του Μπάμπη, εγγονός του Πετρολούκα Χαλκιά, είναι ο Πέτρος Χαλκιάς, που θεωρούμε ό,τι, θ’ αφήσει εποχή!

Αυτά που έχουμε ακούσει και διαβάσει από κάποιους «επώνυμους» μάλιστα, ότι δεν μπορεί και δεν πρέπει ο Πέτρος Λούκας – Χαλκιάς να χρησιμοποιεί το επώνυμο «Χαλκιάς», συγγνώμη, αλλά στερούνται λογικής. Τι να κάνει δηλαδή ο άνθρωπος, ν’ αλλάξει το επώνυμό του γιατί υπάρχουν και άλλοι Χαλκιάδες;

Εκτός από τα «αυθεντικά καγκέλια», προτείνουμε δύο ακόμα εκδοχές τους. Μία με τον Πέτρο Λούκα – Χαλκιά και μία με τον Γίαννη Ζιάκο. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους κλαρινίστες της νέας γενιάς. Με καταγωγή από την Ελασσόνα, έχει ένα εξαιρετικά μεγάλο ρεπερτόριο και πραγματικά ξεσηκώνει τον κόσμο στις εμφανίσεις του.


Πηγή: protothema.gr

Παρασκευή 26 Ιουλίου 2019

Η ΑΡΧΑΙΑ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ

Άνοιξε για το κοινό η αρχαία γειτονιά κάτω  από το μουσείο της Ακρόπολης


«Έναρξη» έκανε προχθές (21/6) η ανασκαφή του Μουσείου Ακρόπολης, που εφεξής θα είναι ανοικτή στο κοινό με το εισιτήριο της γενικής εισόδου. Οι αρχαιολόγοι κατά τη διάρκεια της ανασκαφής κάτω από το μουσείο έχουν φέρει στο φως μία ολόκληρη γειτονιά με συνεχή ανθρώπινη παρουσία από τους κλασσικούς χρόνους της αρχαιότητας ως τη Βυζαντινή περίοδο.
Επισκέπτες από όλο τον κόσμο πλημμύρισαν από το πρωί τους εκθεσιακούς χώρους του Μουσείου Ακρόπολης -που χτες έκλεισε τα δέκα χρόνια λειτουργίας του- αλλά και το νέο «έκθεμα» της ανασκαφής στο -1 επίπεδο του μουσείου, όπου βρίσκονται τα αυθεντικά κατάλοιπα μιας αρχαίας αθηναϊκής γειτονιάς, η οποία επί αιώνες έβριθε από ζωή.
Ενδιαφέρον εποπτικό υλικό που έχει τοποθετηθεί σε καίρια σημεία της ανασκαμμένης έκτασης βοηθά στην κατανόηση των κυριότερων κτιρίων και υποδομών της, όπως σπίτια, εργαστήρια, λουτρά, δρόμοι και δίκτυο απορροής υδάτων, τα οποία ανήκουν σε αλλεπάλληλες φάσεις, με κυρίαρχη αυτή της ύστερης αρχαιότητας.
Χτισμένη στη σκιά του Βράχου της Ακρόπολης, η γειτονιά κατοικείται από τον 5ο αι. π. Χ. έως και τον 12ο αι. μ. Χ., χωρίς να λείπουν και τα αρχαιότερα κατάλοιπα. Από την 4η χιλιετία π. Χ. ως και το τέλος των αρχαϊκών χρόνων η χρήση της περιοχής είναι ήπια. Μετά το 480 π. Χ., οπότε τα όρια της πόλης διευρύνονται, εντάσσεται στον αστικό ιστό της αρχαίας πόλης, με αποτέλεσμα να αρχίσει να αναπτύσσεται δυναμικά.
Είναι η γειτονιά που περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη μας δίνει τη δυνατότητα να ανιχνεύσουμε σχεδόν ολόκληρη την ιστορία της αρχαίας πόλης.
Περίπου σε έναν χρόνο από τώρα θα προστεθούν μια μεγάλη προθήκη με περισσότερα από 1.000 αντιπροσωπευτικά κινητά ευρήματα, μια γλυπτοθήκη με σπουδαία γλυπτά, καθώς και μια σειρά από αρχιτεκτονικά μέλη. Τα παραπάνω θα προσδώσουν ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην περιήγηση της αρχαίας γειτονιάς που ξεδιπλώνει με τον πιο ιδιαίτερο τρόπο πτυχές της καθημερινής ζωής των κατοίκων της.

kathimerini.gr